YERLİ VE MİLLİ ÜRETİME ADANMIŞ ÖMÜRLER-120: BERTEKS TEKSTİL A.Ş BAŞARI HİKAYESİ/Dr.İlhami Pektaş
104 yıllık tecrübesiyle sektörün önde gelen firmalarından olan Berteks, 4. jenerasyonu ile yeniliklere imza atmaya devam ediyor. ARGE merkezinde geliştirilen teknolojiler sayesinde, özellikle savunma sanayiinde kullanılabilecek; mineral/taş içerikli özel alev almaz kumaşlar, alev kalkanlayan kumaşlar, elektromanyetik kalkanlama kumaşları ve termal kumaşlar, ulaşım sektöründe Demiryolu, uçak, gemi gibi ağır şartlarda kullanılabilecek ve ağır testlere tabi tutulan taşıt tekstilleri ile hastaneler için özel koleksiyonlar da üreterek sağlık sektöründe çağın gerekliliklerine uygun yeni ürünler geliştiriyor. Ev tekstilinden gelen tecrübelerini, son yıllarda teknik tekstile yönlendiren Berteks, geliştirdikleri teknik tekstilleri ile tüm Dünyada fark yaratıyor.
TÜRKİYENİN PARAŞÜT VE BALON KUMAŞI ÜRETEN TEK ÜRETİCİSİ
1922’den beri bir aile şirketi olarak tekstil sektöründe faaliyet gösteren Berteks Tekstil A.Ş, 1983 yılından günümüze Bursa’nın en büyük organize sanayi bölgesi Bursa Demirtaş Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet göstermektedir. Yaklaşık 80.000 m2`lik alanda kumaşın tüm üretim aşamalarını bünyesinde gerçekleştirebilen entegre üretim sahasında yaklaşık 700 kişiye istihdam sağlamaktadır. Berteks Şirketler Grubu bünyesinde yer alan Berteks Tekstil 100 yıllık bir tarihle günümüzde 4. kuşak sahipleri ile bilgi birikimi ve tecrübesiyle büyüyen, yeni teknolojilerle kendini geliştiren, kusursuz hizmet anlayışı ve yüksek standarttaki üretim kalitesi ile öncü firmalar arasında yer alıyor. Ev tekstili üretiminin % 85’ini başta Avrupa, Avustralya ve Amerika olmak üzere 5 kıtada 50’yi aşkın ülkeye ihracat yapıyor. Berteks Tekstil, her biri ayrı bir değere sahip tescilli alt markaları “Dolce Vita,’’ “Startül” “Pescofil” “Secure” “Pescreen”, “Blocky”, “Acusta”, “Plicell” ve “W-All”, “Verty’’ ile sektörde dekoratif, döşemelik kumaşlar, mekanizmalı perdeler, kaplamalı kumaşlar, plise perde, gömleklik kumaşlar ve teknik tekstil ürünlerini tüm Dünyaya sunuyor. Berteks Tekstil, çevre dostu üretim ve yaşanan ortamlara estetik hava katan, kaliteli ve fonksiyonel ürünleri ile yenilikçiliği misyon edinerek paydaşlarının yaşamlarına değer katıyor.
Berteks Tekstil Nasıl Kuruldu ve Gelişti?
Asım Berk Noyan: Berteksin kuruluş tarihi, çocuklarının babaları, torunlarının dedeleri ve büyük dedeleri olan rahmetli Abdullah Erdebil’in; 1899 yılında Denizli’nin Buldan ilçesinde dünyâya gelmesi ve 09 eylül 1922’de ordularımızın terhis edilmesini müteâkip askerden dönüşü ile, 1922’nin son ayında, İzmir’den aldığı manifatura eşyâsını Buldan’da açtığı dükkânında satması ile başlar.
Abdullah bey, 1942 yılının ilk günlerinde işini o zaman Türkiye’nin en önemli ticâret merkezi olan Sultanhamam piyasasına naklederek İstanbul tüccarı olarak ilk büyüme girişimini yaptı. 1950’de siyâsî rejimin normâle dönmesinden cesâret alarak basit usullerle ürettiği birkaç ürün çeşidini ‘Taç Marka’ adıyla satarak ilk üreticilik deneyiminde bulundu. Oğulları 1953 yılında İstanbul, Zeytinburnu’nda bir atölye kurup üretici oldu. 1958 yılı başında üç oğlu Yahya, Ahmet ve Mustafa İstanbul ve Bursa’da yeni şirketler kurdular. Bursa’da şehir içinde kurdukları fabrikada üretim yaparak ürünlerini Koza Han ve İçkoza Han’da açtıkları mağazalarda İstanbul ve tüm Türkiye piyasalarına pazarlamaya başladılar.
Artık çocuklar işbaşındaydı ve işlerini yabancı ortaklıklarla çeşitlendirdiler. Üretim faâliyetleri şehir içine sığmayacak şekilde genişledi ve oğulları zaman içinde edindikleri sermâye birikimi ile güçlenip faaliyetlerini anonim şirketler hukuku çerçevesinde yürütme kararı aldılar.
Bursa’nın Demirtaş mevkiinde yeni arsa alınarak orada bugünkü binânın ilk bölümüne yerleşildi. Böylece Berteks Tekstil A.Ş., 01.01.1983 tarihinde Türkiye ve dünyada tekstil sektöründe yaşanan endüstriyel büyüme süreci ile paralel kurumsal yapısını güçlendirerek, Bursa’daki bugünkü mevcut yerleşkesinde üretim faaliyetlerini sürdürüyor.
1990 yılında Berteks Tekstil A.Ş.’yi de kapsayan bölgeye Demirtaş Organize Sanâyi Bölgesi (DOSAB) kuruldu. Berteks Tekstil A.Ş. burada büyüyerek; bugün 80 bin mt2’lik arâzide, kurduğu 5 fabrika, ürettiği yıllık 12.6 milyon mt.tûl çeşitli ürünlerini pazarlayarak ülkemize döviz kazandırmanın ve 2026 yılı itibârıyla kuruluşunun 104. yılını kutlamanın gururunu yaşamaktadır.
- Kuşak ile 4. Kuşak Torunların Devi Başlıyor
Abdullah Erdebil’in kuruculuk dönemi 1965’lerde değişen ticaret şekilleriyle beraber tamamlandı. İşlere tamâmen oğulları hâkim oldular. 2000’lere doğru olan değişim de 2. kuşak oğulları devre dışına çıkardı. Ve 3. kuşak olarak işleri ellerine alan Ersin Erdebil, Murat Erdebil ile 4. kuşak aile üyeleri Berk Noyan ile Burcu Erdebil (Noyan)’ın yönetim dönemi başladı. Böylece Berteks Şirketler Grubu, bugün yetişmiş genç evlâdları ile yoluna başarıyla devâm ediyor.
2000’li yıllarda pazardaki hedef konumuna ulaşan, sürekli gelişim ve büyüme hedefleri doğrultusunda teknolojik alt yapısını kuran ve inovasyon çalışmalarına başlayan şirketi bugün yönetim kurulu başkanı Berk Noyan yönetiyor. Görüldüğü gibi 104 yıl önce İzmir’den ve daha sonra İstanbul’dan aldığı ithal manifaturaları Buldan’da satarak işe başlayan bir Anadolu âilesi yetiştirdiği gençleri ile kaliteli üretime verdikleri önem, sağladıkları istikrar, kazandıkları güvenle 5 kıtadaki müşterilerine hizmet veren bir tekstil gurubu ve iş âleminin güvenilir bir müessesesi olmuştur.
Başarı adımlarınızda önemli stratejileriniz nelerdi ?
Asım Berk Noyan: Günümüzde bilgi birikimi ve tecrübesiyle büyüyen, yeni teknolojilerle kendini geliştiren, kusursuz hizmet anlayışı ve yüksek standarttaki üretim kalitesi ile öncü firmalar arasında yer alan şirket, Ar-Ge faâliyetleri ve geliştirmeleriyle sektör lideri konumunu güçlendirdi.
2018 yılında Berteks olarak uluslararası standartlardaki üretimimiz ve yaptığımız ihrâcât ile ülke ekonomisine sağlamış olduğumuz katma değer ve globâl bir marka olma yolunda attığımız adımlar sâyesinde Ticâret Bakanlığı tarafından hayâta geçirilen ve dünyânın devlet destekli ilk ve tek markalaşma programı olan Turquality Programı’na dâhil edildik.
Turquality® Programı ile markalaşma yolculuğumuzu güçlendirirken, küresel rekabet gücümüzü artırmak ve sürdürülebilir büyüme hedeflerimizi desteklemek amacıyla yürüttüğümüz çalışmalar neticesinde, 2025 yılında Ticaret Bakanlığı tarafından hayâta geçirilen Responsible® Programı’na kabul edildik. Bu program kapsamında sürdürülebilirlik alanındaki dönüşümümüzü hızlandırarak çevresel, sosyal ve yönetişim performansımızı uluslararası standartlar doğrultusunda geliştirmeyi hedeflemekteyiz.
İleri teknoloji yatırımlarıyla tekstil, savunma sanayii ve havacılık sektörlerini enerji tasarruflu, akustik, ısı yalıtımlı, yanmaz ve elektromanyetik kalkanlı pek çok inovatif kumaşla tanıştırdık. Aynı zamanda, ilk yerli paraşüt kumaşını ürettiğimiz savunma sanayisinin de önde gelen tedarikçilerinden biri olduk.
Bu başarılı adımlarımızda; Teknolojik dönüşüme sürekli olarak yatırım yapmamız, Ar-Ge ve inovasyonu merkeze koymamız, katma değerli ve teknik tekstillere yönelmemiz, sürdürülebilirliği rekabet avantajına dönüştürmemiz, marka değeri oluşturarak küresel pazarlara yönelme cesaretimiz ve güçlü iş ortaklıkları kurmamız etkili oldu.
Hangi ürünleri üretiyorsunuz , ürünleriniz hakkında bilgi verebilirmisiniz?
Asım Berk Noyan: Bursa Demirtaş OSB’deki 80 bin metrekarelik entegre üretim sahasında 5 fabrika ile faaliyet gösteriyoruz. Uzmanlık alanımız teknik tekstil olmakla birlikte perakende alanında fonksiyonel ev tekstili ürünlerimiz de var.
Parachute Industry Association (PIA- Paraşüt Endüstrisi Derneği) üyesi olan tek Türk firması olarak savunma sanayisinin ilk yerli paraşüt kumaşlarını ürettik ve Türk Silahlı Kuvvetleri ile imzaladığımız ‘Stratejik İş Birliği Anlaşması’ kapsamında paraşüt kumaşlarını geliştirmeye devam ediyoruz. Savunma sanayisi için teknik tekstil ürünleri oldukça özel bir alandır. Yurt dışındaki birçok üniversite, enstitü, TÜBİTAK ve kimya firmaları ile projeler yürütüyoruz. İnovatif kumaşlarda dünya için ciddi bir partner durumundayız. Bu kapsamda taşıt tekstillerimiz, termal, akustik ve mineral taş içerikli 700 dereceye kadar alev almayan, ses emen, radar sinyallerinde görünmezlik sağlayan elektromanyetik kalkanlı kumaşlarımız, kurşun mukavemeti yüksek manyetik alan ve dış cephe korumalı kumaşlar üretiyoruz.
Ayrıca anti-bakteriyel, su itici, kolay temizlenen, akustik, mukavemeti yüksek, enerji tasarrufu sağlayan termoteks, biyobozunur, yanmaz, iç ortam hava kalitesini artıran VOC- Neutrilizer özellikli kumaşlarımızın yanı sıra ses ve ısı yalıtımı sağlayan tekstil tabanlı duvar kâğıtlarına kadar geniş bir ürün yelpazesine sahibiz.
Katıldığımız fuarlarda mekanizmalı perdede son teknolojiyle ürettiğimiz ve ışık kontrolü, ses ve ısı izolasyonu özellikleriyle dekorasyon ve işlevselliği bir arada arayanların tüm beklentilerini karşılayan pal peteği şeklindeki (Honeycomb) kumaşlarımız, ışık ve ses kontrolü sağlayan Plicell plise perde sistemlerimiz ve doku, tasarım ve kullanım kolaylığını bir araya getiren tekstil tabanlı yeni nesil duvar kağıdı markamız WALL yoğun ilgi görüyor.
İnovatif olarak nitelendirdiğiniz ürünleriniz var mı ?
Asım Berk Noyan: Teknik tekstil ürünlerimiz arasında savunma ve havacılık sanayi için paraşüt kumaşlarından elektromanyetik kalkanlama kumaşlarına ve yanmaz kumaşlara kadar birçok inovatif ürün bulunuyor. Hem ev tekstilinde hem teknik tekstilde üretim kabiliyetimiz çok yüksek.
Taşıt tekstillerinden paraşüt kumaşlarına, akustik, termal ve yanmaz kumaşlara kadar birçok inovatif ürün üretebiliyoruz. Döşemelik kumaşlarımızda da zengin renk ve desen çeşitliliği sunuyoruz. ArGe çalışmalarımız sonucu inovatif ürünlerimizi pazara sunuyoruz. Sesin yankılanmasıyla bizi yoran ses gürültüsünü emici kumaşlar yaptık.
Store, screen, tül, fon gibi kumaşlarımızda bu uygulamalarımızı modern tasarımlarımızla bir araya getiriyoruz. İç mekanlarda enerji maliyetlerini düşüren Termotex kumaşlar, antibakteriyel kumaşlar gibi ürünlerimizi şık tasarımlarla buluşturuyoruz. Geri dönüştürülmüş ipliklerden ürettiğimiz kumaş içerikli yeni nesil tekstil bazlı duvar kağıtları koleksiyonumuz da mevcut. 2014 yılından bu yana Plicell markamızla ev, ofis, kış bahçesi, cam balkon, otomobil ve teknelerde rahatlıkla kullanılabilen çözüm perdeleri de sunuyoruz.
AR–GE ve Tasarım Merkeziniz varmıdır ve Yeni Projeleriniz Hakkında bilgi verebilirmisiniz?
Asım Berk Noyan: Teknik tekstil alanında Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, 2016 yılı itibariyle sektörümüzde faaliyet gösteren 19’uncu Ar-Ge merkezi olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonuyla çalışıyoruz. Bu kapsamda satışta en büyük hacme sahip ve rakip ürünlere göre karbon ayak izi çok daha düşük olan Pescreen markalı ürünlerimizin karbon ayak izlerinin daha da iyileştirilebilmesi için Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) çalışmalarını yürütüyoruz. Geri dönüşüm çalışmaları ile PET şişelerden geri dönüştürülerek elde edilmiş iplik kullanıyoruz. Hedefimiz ise tüm ürünlerimizi tamamen geri dönüştürülmüş ipliklerle üretmektir.
Sanayide dönüşümün en önemli itici gücünün, teknoloji ve yeşil enerji olduğu bugünlerde; Karbon emisyonu yüksek sektörlerden biri olan tekstildeki ‘sürdürülebilirlik’ çalışmaları her zamankinden daha önemli hâle geldi. Sektörde sanayi dönüşümü ve katma değerli ürün geliştirmeyle Türkiye ekonomisi 2 kat büyüyebilir. Özellikle AB Yeşil Mutabakatı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), şirketleri emisyon yönetimi tarafında sorumluluk almaya çağırıyor. Bu nedenle Ar-Ge merkezimizin ana gündemlerinden biri, yeşil üretim yolculuğumuzun hızlanarak sürmesidir.
Ar-Ge ekibimizin karbon emisyonunu en aza indiren çevreci ürün yatırımlarının yanı sıra, güneş enerjisi santrallerine de yatırım yapıyoruz. Üretim sahamızdaki çatılarda 3 yıl önce kurduğumuz ve yıllık ortalama 1.500 MWh enerji sağladığımız GES santrallerinin ardından geçen yıl Urfa ve Balıkesir’de de arazi tipi GES kurulumu gerçekleştirdik ve böylece toplam 8,1 milyon dolarlık yatırım yaparak elektrik enerjimizin yüzde 100’ünü karşılar hâle geldik.
Hangi ülkelere ihracatınız var ? 2025,2026 ve 2027 yılları ihcatınız ve hedefleriniz hakkında bilgi verebilirmisiniz?
Asım Berk Noyan: Yüksek teknoloji, inovasyon ve mühendislik temelli teknik tekstil ürünlerimiz; Dayanıklılık, hafiflik, ısıya ve kimyasallara direnç, filtreleme, koruma veya yalıtım gibi özellikleri ile küresel arenada başarısını ispatladı. Üretimimizin yüzde 95’ini Avrupa, Avustralya ve Amerika olmak üzere 5 kıtada 55 ülkeye ihraç ediyoruz. Bugün ürünlerimiz Las Vegas’taki Bellagio Hotel ve Wynn Hotel’de, New York’taki Empire State binası ofislerinde ve Los Angeles’taki Apple ofislerinde kullanılıyor. Ürünlerimiz Avrupa ve Rusya metrolarından opera salonlarına kadar pek çok mekanda kullanılır hale geldi. Ev tekstilinde yaşanan ortamlara estetik hava katan, çevre dostu, kaliteli ve fonksiyonel ürünlerimizle sürekli gelişimi ve yenilikçiliği benimsiyoruz. Sektörümüzde en yüksek ihracatı yapan 3 marka arasında yer alma vizyonumuzla, tasarımlarımızda doğadan aldığımız ilhamla ürettiğimiz inovatif ve çevre dostu ürünlerimizi müşterilerimizle buluşturarak sürdürülebilir bir dünya için çalışıyoruz. Daha önce yapılmamış ya da ithal edilen ürünleri proje ortaklarımızla birlikte geliştirip Türk Savunma Sanayii’ne de destek olmak istiyoruz. Kompozit alanında kullanılan tekstil malzemeleri de ilgi alanımızdadır.
Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarını stratejik öncelikleri arasında gören Berteks, geliştirdiği yenilikçi ürün ve teknolojileri fikri mülkiyet hakları ile koruma altına almaktadır. Bu kapsamda, yurt içi ve yurt dışında çeşitli patent, faydalı model ve tasarım tescilleri alarak ürünlerimizin özgünlüğünü ve teknolojik üstünlüğünü belgelemekteyiz. Patentli ve tescilli ürünlerimiz, teknik tekstil alanındaki mühendislik yetkinliğimizi güçlendirirken, küresel pazarlardaki rekabet avantajımızı da artırmaktadır.
Gençlere, girişimcilere ve sanayicilerimize vereceğiniz tavsiye yada mesajınız varmıdır?
Asım Berk Noyan: Son dönemde küresel pazardaki daralma, Uzakdoğu rekabeti ve yüksek maliyet baskısı altında sıkıntılar yaşayan tekstil sektörü; dijitalleşme, verimlilik ve sürdürülebilirlik gibi konulara yatırım yapmayan firmalar için giderek daha kırılgan hale geldi. Rekabeti coğrafya değil, üretim modeli belirliyor. Plansız yatırımlar ise kalıcı verimlilik sağlamıyor.
Geleceğin rekabet gücü, yalnızca üretmekten değil, teknoloji geliştirmekten geçiyor. Dolayısıyla gençlerin dijital teknolojiler, yapay zekâ, veri analitiği, otomasyon ve sürdürülebilirlik alanlarında kendilerini geliştirmelerini tavsiye ediyorum.
Girişimciler ve sanayiciler ise katma değerli ve yenilikçi ürünlere odaklanarak Ar-Ge’nin yanı sıra akıllı üretim sistemlerine, dijital dönüşüm ve veri temelli yönetim uygulamalarına mutlaka yatırım yapmalıdır derim. Üniversite ve Ar-Ge merkezleriyle güçlü iş birlikleri kurmalılar ve sürdürülebilirliği sadece çevresel bir sorumluluk olarak değil aynı zamanda iş modellerinin bir parçası olarak da konumlandırmalıdırlar.
Bununla birlikte, günümüz rekabet ortamında sürdürülebilir büyümenin temel unsurlarından biri de markalaşmadır. Firmalar yalnızca üretim yapan değil, kendi markasıyla pazarda yer alan ve tüketici nezdinde değer oluşturan yapılara dönüşmelidir. Kendi markasını oluşturan, tasarım ve inovasyonu markasıyla bütünleştiren şirketler daha yüksek katma değer yaratabilmekte ve uluslararası pazarlarda kalıcı başarı elde edebilmektedir. Bu nedenle genç girişimcilere ve sanayicilerimize tavsiyem; üretimin yanı sıra marka yatırımlarına da önem vermeleri, markalı ürün satışını stratejik bir hedef olarak görmeleri ve küresel ölçekte tanınan markalar oluşturma vizyonuyla hareket etmeleridir.
Başarınızın sırrı nedir ?
Asım Berk Noyan: Dördüncü kuşak bir yönetici olarak, Berteks’in 104 yıllık başarı hikâyesini ve köklü mirasını devralırken, onu gelecek kuşaklara daha büyük başarılarla taşımayı en önemli sorumluluğumuz olarak görüyorum. Bu doğrultuda sahip olduğumuz bilgi birikimini, kurumsal hafızayı, üretim kültürünü ve marka değerimizi; Teknoloji, inovasyon ve sürdürülebilirlik odaklı yatırımlarımızla buluşturarak hem şirketimize hem de ülkemize küresel ölçekte katma değer yaratmayı hedefledik ve hedefliyoruz.
Benim için başarının sırrı, geçmişten gelen değerleri korurken değişimin gerisinde kalmamak, aksine değişime yön verecek cesareti gösterebilmektir. Çünkü sürdürülebilir başarı; Gelenekten güç alırken geleceği bugünden inşa edebilen, yeniliği kurum kültürünün bir parçası haline getirebilen şirketlerin eseri oluyor. Berteks’in ikinci yüzyıl yolculuğunda da bu anlayışla hareket ediyor, miras aldığımız başarıyı teknoloji, inovasyon ve sürdürülebilirlik ekseninde daha ileriye taşımak için çalışıyoruz.
Elbette bütün bu çalışmalarımızın sürebilmesi ve birliğimizin devamı ile dilek ve temennilerimizin tahakkuk etmesi için Allah’ın bugüne kadar bizden esirgemediği yardım ve yol göstermesine duâ ediyoruz…
Röportaj: Asım Berk Noyan