ÜLKEMİZDE HER YIL 26 MİLYON TON GIDA ÇÖPE GİDİYOR

FAO’nun son yaptığı araştırmalarda verdiği bilgilere göre dünyada önemli ölçüde açlık ve obezite sorunu olmasına rağmen üretilen gıdanın her yıl tarladan tüketiciye ulaşıncaya kadar yüzde 14’ünün kaybolduğu, satış ve tüketim aşamasında ise gıda israfının üçte birinin, yani 1,3 milyar tonunun israf edildiği bildirildi.

Bu kayıp maddi olarak gelişmekte olan ülkelerde yıllık 310 milyar dolar, gelişmiş ülkelerde ise 680 milyar dolar değerinde. İsraf edilen gıdayı üretmek için gerekli ekili alan Çin’in yüz ölçümü kadar yani 9,6 milyon kilometre kare. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkeleri tarafından israf edilen gıda miktarı dünya nüfusunun 3 katını besleyebilecek miktarda olduğu görülüyor.

Türkiye İsrafı Önleme vakfının yaptığı araştırmaya göre; Ülkemizde yaşanan gıda kayıp ve israfına bakacak olursak günlük olarak 4,9 milyon ve yılda 1,7 milyar ekmeğin israf edildiğini görüyoruz. Türkiye’de bir yılda yetişen 49 milyon ton meyve ve sebzenin yüzde 25-40 arasında kayıp yaşanıyor. Yani ülkemizde her yıl 26 milyon ton gıda başka bir deyişle 214 milyar TL çöpe gidiyor.

Türkiye çapında, gıda kayıp ve israfı en fazla yaş meyve ve sebzede görülüyor. Bunu hazır yemek ve ekmek takip ediyor. Meyve ve sebzelerde en fazla kayıp, hasat, depolama, işleme, nakliye ve satışta gerçekleşiyor. Hazır yemek sektöründe ise hastaneler, okul yemekhaneleri, oteller, lokantalar, kamu kurum yemekhaneleri gibi toplu tüketim yerlerinde yaşanıyor.

Gıda israfına enerji ve suyu da eklersek bu israfın milli gelirde yarattığı kayıp 555 milyar lira. Türkiye milli gelirinin yaklaşık yüzde 15’ini israf ediyor.

Damlayarak akan bir musluk, yılda 3 metreküplük su kaybına sebep olmaktadır. Bunun her konuta maliyeti yaklaşık 6 bin TL civarındadır. Türkiye’de yaklaşık 19 milyon konuttan sadece yüzde 10’unda böyle bir durum olduğunda, oluşan israf yaklaşık 11 milyar TL’dir. Bir kişinin günde iki kez 1 dakika boyunca musluk suyunu kapatmadan diş fırçalaması yılda 8 ton su israfına neden olmaktadır. Bunu, nüfusun yüzde 20’sinin yaptığı hesaplandığında ülkemizin toplam kaynak kaybı yaklaşık 13 milyar TL’dir.

En büyük israf kalemlerinden birisi enerji. Rapora göre konutlarda her 100 TL elektrik faturasının 35 TL’sini tasarruf etme potansiyeli bulunuyor. Türkiye’nin toplam enerji tasarruf potansiyeli yüzde 25 olarak tespit edildi. Aslında sadece konutlarda israf önlense bu oldukça büyük bir tasarruf anlamına gelecek. Türkiye’de tüketilen toplam elektrik enerjisi içinde aydınlatmanın payı yüzde 25 olarak veriliyor. Sadece konutlarda enerji tasarrufu sağlandığında Türkiye genelinde ayda yaklaşık 4 milyar kWh’lık bir tasarruf anlamına geliyor.

Türkiye genelinde kağıt-karton tüketimi yıllık yaklaşık 6 milyon tondur. Kişi başı tüketim ise 70 kilogramdır. Her yıl kâğıt ve karton ihtiyaçlarımız için kişi başı ortalama 7 adet ağaç tüketilmektedir.

İsrafı Önlemek İçin Yapılması Gerekenler:

Alışveriş listesi yapın ve ihtiyacınız kadar alın, Aldıklarınızı tüketin, kalanları atmayın ve değerlendirin, Yiyeceklerinizi taze tutun, Küçük porsiyonları tercih edin, Restoranlarda kalan yemeklerinizi paketleyin, İhtiyacınız kadar enerji kullanın, Dondurun, Geri dönüşüm yapın, Kağıt ve plastik atıkları ev atıkları ile karıştırmayın ve geri dönüşüm sağlayın, Bulaşık ve çamaşır makinelerini tam doldurularak çalıştırın, az miktarda çamaşır yıkamak için yarım yük kullanın, Enerji tasarrufu için beyaz eşyalarda A+, A++, A+++ enerji sınıflarındaki eşyaları kullanın, Odadan çıkarken lambayı kapatın, gereksiz aydınlatma yapmayın, Aydınlatmada enerji tasarruflu lambalar kullanın, Küçük ev aletleri ile işiniz bittikten sonra fişlerini çekin, Ütülenecek giysileri biriktirerek ütü yapın, Musluk ve klozet rezervuarlarında su kaçağı olmadığından emin olun, Traş olurken ve diş fırçalarken sürekli suyu akıtmayın, Sebzeleri akan su altında yıkamaktansa, sirkeli suda bekletmek daha tasarruflu bir yöntemdir, Klozete tuvalet kağıdı, peçete vb. atmayın, Daha iyi bir ısınma ve doğalgaz faturasında tasarruf için pencerelerde çift cam kullanın ve radyatörlerin önünü eşyalar ile kapatmayın, Binada çatı, dış duvar ve pencerelerde ısı yalıtımı yapın, Çamaşır makinesinde 30-40 derece arası su sıcaklığı tercih edin, Bina içinde hareket sensörlü lambaları tercih edin, Sıvı deterjan, yumuşatıcı, yüzey temizleyici gibi temizlik malzemeleriniz bittiğinde şişeyi biraz su ile çalkalayarak en az 2 seferlik daha kullanım elde edebilirsiniz, Kağıt tasarrufu için geri dönüşümü tercih edin vb.

UNUTMAYIN

İSRAF OLMASAYDI NE AÇLIK KALIRDI NE DE YOKSULLUK.

Dr. İlhami Pektaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir