TÜRKİYE’DE ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ- Dr.İlhami Pektaş
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, OSB’leri “Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan dâhilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla; sınırları tasdik edilmiş arazi parçalarının imar planlarındaki oranlar dâhilinde gerekli idari, sosyal ve teknik altyapı alanları ile küçük imalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık alanları, teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göre işletilen mal ve hizmet üretim bölgeleri” olarak tanımlamaktadır.
Mevzuata göre beş ayrı statüde OSB bulunmaktadır.
- Farklı sektörlerde faaliyet gösteren tesislerin yer aldığı KARMA OSB,
- Aynı sektör grubunda ve bu sektör grubuna dahil alt sektörlerde faaliyet gösteren tesislerin yer aldığı İHTİSAS OSB,
3· Gerçek kişiler veya Tüzel kişilerce kendi mülkleri üzerine kuracakları ÖZEL OSB,
4· Tarım sektöründe faaliyet göstermek amacı ile kurulan ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren TARIMA DAYALI İHTİSAS OSB (TDİ), (2011/Geçici 10. md.)
5· Uzun yıllar önce çeşitli sebeplerle bir arada oluşarak faaliyet gösteren sanayi tesislerinin bulunduğu alanın OSB’ye dönüştürülmesi amacıyla kurulan ISLAH OSB, (2011/Geçici 8. md.)dir.
Türkiye’ de, şu anda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından sicil numarası verilerek tüzel kişilik kazanmış 324 OSB bulunmaktadır. Bu OSB’lerde, 50 bini aşkın parselde üretim yapılmakta ve yaklaşık 1 milyon 700 bin kişi çalışmaktadır. OSB’lerde tam kapasiteye geçildiğinde istihdam sayısı 2 milyon’u aşacaktır. En son açılan OSB, Hatay Hassa OSB olup burada 30 bin kişiye istihdam alanı açılmıştır.
Yaklaşık 700 hektarlık bir alan üzerinde 38 sanayi kooperatifi, 30 bin iş yeri ve 300 bin kişiden oluşan İkitelli Organize Sanayi Bölgesi, üretim kapasitesi ve iş yeri sayısıyla Türkiye’nin en büyük sanayi merkezi konumundadır.
Şehirlerimizde bulunan OSB’lerin isim ve adresleri aşağıdaki linkten görülebilir.
http://portal.sanayigazetesi.com.tr/index-osb.html
OSB’lerin il bazında dağılımı :
| İL | OSB SAYISI |
| 01 Adana | 2 |
| 02 Adıyaman | 4 |
| 03 Afyon | 9 |
| 04 Ağrı | 1 |
| 05 Amasya | 4 |
| 06 Ankara | 12 |
| 07 Antalya | 2 |
| 08 Artvin | 0 |
| 09 Aydın | 7 |
| 10 Balıkesir | 5 |
| 11 Bilecik | 6 |
| 12 Bingöl | 1 |
| 13 Bitlis | 1 |
| 14 Bolu | 4 |
| 15 Burdur | 3 |
| 16 Bursa | 15 |
| 17 Çanakkale | 2 |
| 18 Çankırı | 5 |
| 19 Çorum | 3 |
| 20 Denizli | 4 |
| 21 Diyarbakır | 2 |
| 22 Edirne | 1 |
| 23 Elazığ | 2 |
| 24 Erzincan | 1 |
| 25 Erzurum | 3 |
| 26 Eskişehir | 3 |
| 27 Gaziantep | 4 |
| 28 Giresun | 2 |
| 29 Gümüşhane | 1 |
| 30 Hakkari | 1 |
| 31 Hatay | 6 |
| 32 Isparta | 3 |
| 33 İçel (Mersin) | 2 |
| 34 İstanbul | 8 |
| 35 İzmir | 13 |
| 36 Kars | 2 |
| 37 Kastamonu | 3 |
| 38 Kayseri | 3 |
| 39 Kırklareli | 4 |
| 40 Kırşehir | 3 |
| 41 Kocaeli | 13 |
| 42 Konya | 9 |
| 43 Kütahya | 5 |
| 44 Malatya | 4 |
| 45 Manisa | 7 |
| 46 K.maraş | 4 |
| 47 Mardin | 2 |
| 48 Muğla | 1 |
| 49 Muş | 1 |
| 50 Nevşehir | 2 |
| 51 Niğde | 2 |
| 52 Ordu | 3 |
| 53 Rize | 2 |
| 54 Sakarya | 7 |
| 55 Samsun | 5 |
| 56 Siirt | 1 |
| 57 Sinop | 2 |
| 58 Sivas | 4 |
| 59 Tekirdağ | 14 |
| 60 Tokat | 5 |
| 61 Trabzon | 4 |
| 62 Tunceli | 1 |
| 63 Şanlıurfa | 5 |
| 64 Uşak | 3 |
| 65 Van | 2 |
| 66 Yozgat | 2 |
| 67 Zonguldak | 3 |
| 68 Aksaray | 1 |
| 69 Bayburt | 1 |
| 70 Karaman | 1 |
| 71 Kırıkkale | 3 |
| 72 Batman | 1 |
| 73 Şırnak | 2 |
| 74 Bartın | 1 |
| 75 Ardahan | 1 |
| 76 Iğdır | 1 |
| 77 Yalova | 4 |
| 78 Karabük | 1 |
| 79 Kilis | 1 |
| 80 Osmaniye | 2 |
| 81 Düzce | 3 |