NÜKLEER BOMBA DENEMELERİN ETKİSİ ve NÜKLEER SANTRALLER-Dr. İlhami Pektaş
Bugüne kadar nükleer silahlar iki binden fazla kez denendi; Bu denemeler atmosferde, yer altında ve okyanuslarda su altında yapıldı. Nükleer denemeler yeryüzü üzerinde 60’dan fazla noktada, genellikle de farklı yerel halkın ya da azınlıkların yaşadıkları bölgelerde yapıldı. Bazı deneme bölgeleri zaman içinde terkedilirken kimilerinde ise hala insanlar radyasyon tehdidi altında yaşamaya devam ediyor.
Uluslararası Nükleer Savaşın Engellenmesi İçin (IPPNW) örgütü, 1945 ile 1980 yılları arasında yapılan atmosferik nükleer denemeler sebebiyle nihayetinde 2,4 milyon insanın hayatını ölümcül olarak etkilediğini belirtmiştir.
Bugün, dünyada dokuz ülkenin tahmini olarak 19 bin nükleer silahı bulunuyor. Bunlardan, iki bin tanesi ise her an dünyanın herhangi bir köşesine ateşlenmeye hazır olarak bekletiliyor.
ABD, Çin, Fransa, Rusya, İngiltere, İsrail, Hindistan, Pakistan , K.Kore
Nükleer bomba atıldığında neler oluyor?
Bombanın atıldığı nokta, hiçbir canlının hayatta kalamayacağı bir cehenneme dönüşüyor. Bombanın atıldığı iki-üç kilometrelik çap, epizot merkezi olarak adlandırılıyor. Bu merkezde sıcaklık binlerce dereceye yükseliyor. Evler, arabalar, çelik aksamlar ve insanlar anında buharlaşıyor. Epizot merkezinden biraz daha uzakta olanlar, patlamanın gücüyle saatte 1000 kilometreyi bulan ses dalgaları ve sıcaklık dalgalarına maruz kalıyor. Bu etki dalgaları gücü azala azala kilometrelerce karelik alanda etkili oluyor.
Nükleer bombaların etkisinin sadece atıldığı alanla kısıtlı olduğunu düşünmek yanlış olur. Dünyada bulunan 19.000 nükleer silahın sadece %1’i bile kullanılsa dünyada nükleer kış yaşanır. Nükleer kış, nükleer bombadan kaynaklı toz bulutu tabakasının yeryüzünü kaplamasıyla, güneş ışınların dünyaya ulaşmasını engellemesi ve sıcaklıklarda anı düşüşler yaşanması demek. Bu, insan eliyle, toptan iklimi değiştirmek anlamına gelir. Böyle bir felaket senaryosunun gerçekleşmesi halinde küresel sıcaklık üç yıl içinde 1.25 santigrat derece düşer ve bu etki on yıllarca yıl devam eder. Sıcaklıklarda yaşanan bu anı düşüşün en yıkıcı etkisi gezegenin her köşesinde tarım ürünlerinde ciddi düşüşler yaşanmasına bağlı olarak ortaya çıkacak açlık yüzünden milyarlarca insanın ölmesidir.
Peki, HANGİ ÜLKEDE KAÇ TANE NÜKLEER SANTRAL VAR
Dünyada halen 30 ülkede 438 nükleer santral reaktörü enerji üretiminde kullanılırken, 42 nükleer santral inşa aşamasında devam ediyor.
Dünyada kurulu 438 nükleer santralin 272′isi (yüzde 62) sanayileşmiş 7 ülkenin oluşturduğu G-7 ülkelerinde yer alıyor. G-7 üyesi ülkelerinden İtalya’da nükleer santral bulunmaz iken, Fransa’da 59, Almanya’da 17, Japonya’da 55, ABD’de 104, İngiltere’de 19 ve Kanada’da 18 santral var.
Sanayileşmiş 6 ülkede bulunan 272 nükleer santralden elde edilen 254 bin 365 mw enerji, dünyada kurulu gücü 371 bin 562 mw olan 438 santralden elde edilen enerjinin yüzde 68′ini oluşturuyor.
Söz konusu ülkelere Rusya’nın da eklenmesi halinde 7 ülke toplam kurulu gücün yüzde 74,3′nü elinde bulunduruyor.
Türkiye’de ise bilindiği gibi 2 adet santralin kurulması için Rusya ve Japonya ile anlaşmalar yapıldı.Türkiye ile Rusya arasında varılan mutabakat kapsamında Akkuyuda yapılacak santral dört üniteden oluşacak toplam 4,800 MW kurulu güce sahip olacak yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırımla 2020’de devreye girmesi bekleniyor.
Sinop satraline ise 2017 yılında inşaasına başlanacak. Santralin 1120 MW’lik 4 reaktör ünitesiyle toplam 4.480 MW kurulu güce sahip olması tasarlandı. 2024 yılında devreye alınması planlanıyor. Anlaşma uyarınca, yaklaşık 20 milyar USD’a mal olacak santrali işletecek konsorsiyum Japonya, Fransa ve Türkiye. Türkiye’den kamu adına Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) %49, iki Japon şirketi toplam %30 ve Fransız ortak %21 hisse sahibi olacaklar.