Milli Sinyalizasyon-Dr.İlhami Pektaş

http://www.railwayturkey.com/makaleler/milli-sinyalizasyon

Ülkemizde ilk defa demiryolu projelerinde, yurt dışından temin edilen sinyalizasyon sistemlerinin millileştirilmesi amacı ile TÜBİTAK 1007 Programı kapsamında; TCDD, TÜBİTAK BİLGEM ve İTÜ işbirliği ile Milli Demiryolu Sinyalizasyon Projesi Mithatpaşa/Adapazarı  istasyonunda başarıyla tamamladı. Proje kapsamında, sinyalizasyon sistemlerinin en önemli unsuru kabul edilen sinyalizasyon sistemi karar merkezi, trafik kontrol merkezi ve donanım simülatörü olmak üzere üç ana bileşen geliştirildi.

Milli Demiryolu Sinyalizasyon Sisteminin yurt genelinde yaygınlaştırılması hedefi doğrultusunda Afyon-Denizli-Isparta ve Burdur-Denizli-Ortaklar arasında milli sinyalizasyonda çalışmaları halen devam ediyor. Bu hattın tamamlanmasıyla ilk defa tamamı milli tasarım olan bir sinyal projesi yapılmış olacak. Proje kapsamında Milli sinyalizasyon sistemi karar merkezi sistemleri TÜBİTAK tarafından, yol boyu sinyalizasyon çalışmaları da TCDD tarafından yapılıyor.

Hat kapasitesini arttırmak, işletme maliyetini düşürmek, karbon salımını azaltmak, güvenli taşımacılığı sağlamak, ulaşımda elektrik enerjisini kullanarak dışa bağımlılığı azaltmak, zaman ve personel tasarrufu sağlamak amacıyla 2003 yılı itibarıyla %78’i sinyalsiz ve %80’i elektriksiz olan konvansiyonel hatlarımızın sinyalli ve elektrikli hale getirilmesi çalışmaları bütün hızıyla devam ediyor. Bu kapsamda; toplam demiryolu ağının %44’ü sinyalli %35’i elektrikli hale getirildi.

Söz konusu elektrifikasyon ve sinyalizasyon yapım çalışmalarının tamamlanmasıyla mevcut konvansiyonel hatlarımızın elektrifikasyon oranı %50, sinyalizasyon oranı ise %63’e yükselecektir. Elektrifikasyon ve Sinyalizasyon projelerinde millileştirme stratejisi kapsamında yerli katkıyı artırmak için yapılan çalışmaların sonuçları da alınmaya başlandı. Bunlara örnek olarak;

  • 2009 yılında, 10. Ulaştırma Şurası’nda belirlenen ‘Yerli Demiryolu Sanayinin Geliştirilmesi’ hedefi doğrultusunda, TCDD, TÜBİTAK-BİLGEM ve İstanbul Teknik Üniversitesi işbirliğiyle geliştirilen Ulusal Demiryolu Sinyalizasyon Sistemi Isparta-Denizli-Burdur-Afyonkarahisar Hattı’nda Türkiye’nin İlk Yerli Sinyalizasyon Sistemi çalışmaları yapıldı.
  • İstanbul raylı sistemlerinin işletmesi ve bakımından sorumluMetro İstanbul AŞ, TÜBİTAK BİLGEM ve ASELSAN iş birliğiyle geçen yıl başlatılan Sürücüsüz Metro Sinyalizasyon Sistemi Geliştirme Projesi devam ediyor. 2021’de işletmeye alınacak projede 100’den fazla Ar-Ge mühendisi görev alıyor. Proje kapsamında dünyada sadece 5-6 firmanın sahip olduğu Haberleşme Tabanlı Metro Sinyalizasyon Teknolojisi tamamen milli imkanlarla geliştirilmiş ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin gelecek yıllar için planladığı bin kilometre uzunluğunda metro hatlarıyla 5 bin metro aracı yatırımlarının ayrılmaz parçası olan sinyalizasyon sistemlerinde böylelikle yurt dışı bağımlılığı ortadan kaldırılmış olacak.

Bu kapsamda, Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Metrosu, Gebze-Darıca Metrosu, Buca Metrosu, ANKARAY, Ankara Havalimanı Metrosu, Konya Metrosu için görüşmeler devam ediyor.

Haberleşme Tabanlı Metro Sinyalizasyon Projesi kapsamında Araç Üstü Tren Kontrol ve Koruma Sistemi, Trafik Kontrol Merkezi ve Hat Boyu Tren Kontrol Sistemi gibi üç temel teknoloji geliştiriliyor.

ASELSAN proje teknik yöneticisi olarak sistem mühendisliği faaliyetlerini yürütüyor. Şirket, bu kapsamda Araç Üstü Tren Kontrol ve Koruma Sistemi üzerinde çalışıyor. Metro İstanbul AŞ, Trafik Kontrol Merkezinin geliştirilmesinden ve TÜBİTAK BİLGEM’de Hat Boyu Tren Kontrol Sistemi’nin geliştirilmesinden sorumlu.

  • TCDD tarafında yaklaşık 700 kilometrelik demir yolu hattında yerli ve milli sinyalizasyon kurulum çalışmaları sürüyor. Bunlardan biri olan Çamlık istasyonu ana hat sinyalizasyon sistemi uygulaması ile TCDD 3. Bölge sınırları içerisinde yer alan İzmir-Aydın-Denizli arasındaki trenlerin güzergah rotasında, Selçuk ve Ortaklar istasyonları arasında kalan Çamlık istasyonu ve toplamda 20 kilometrelik komşu açık hat güzergahı sinyallenmiş durumda. Yapı Merkezi İdis tarafından tamamlanan sinyalizasyon sisteminin deneme işletmesi 2019 Nisan ayında gerçekleştirildi.

Anklaşman sistemi, Avrupa Tren Kontrol Sistemi (ETCS) Seviye-1 ve Seviye-2 ile uyumluluk sağlayacak şekilde geliştirildi, sistem konvansiyonel hatların yanı sıra şehirler arası hızlı tren hatları, şehir içi tramvay uygulamaları, depo-lojistik bölgelerini kontrol edebilecek şekilde de kullanılabilecek. Ayrıca son yıllarda demir yolu uygulamalarında hızla artan fiber-optik üzerinden tren takibi ve hat durumunun izlenmesine olanak sağlayan DAS teknolojisine sahip sistemin ilk uygulaması da Çamlık İstasyonu’nda bulunuyor.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir