BAŞARI HİKAYESİ-TESTAŞ

Testaş: Transistor / Yarı iletken Chip Devrimi

Bilindiği gibi yarıiletkenlerin icadından önce elektronik Radyo / TV / Radar vs tüm ürünlerde elektronik vakum ( cam ) tüpler kullanılıyordu.
Ancak 1950’lerde transistörün icadı 20. asrın en önemli elektronik teknolojik devrimi olarak kabul edilir.
Bu icatla bilgisayar, uzay, robot ve tüm teknolojilerin önü açıldı ve baş döndürücü gelişmeler gösterdi.
Ülkemizde Prof Dr. Necmettin Erbakan bu ışığı görerek İslam Bankası kredisi ile 1970’lerin ortalarında Testaş’ı kurarak Ankara’da chip / transistor –IC fabrikasını, Aydın’da da IC / Transistör paketleme fabrikalarını kurdu. Buralarda çalışacak mühendisleri yurt dışında eğitime gönderdi. Deneme üretimleri yapılıyordu ki içimizdeki bazı ileri görüşlü insanlar böyle bir ileri teknoloji, Türkiye elektronik sanayisinin çekirdeği, kaynağı olan girişimin ne demek olduğunu hemen anladılar ve seferber oldular. İlk adım olarak hemen Testaş’ı özelleştirme listesine koyarak çalışmalarını dondurma yoluna gittiler.
Aynı tarihlerde Kore’liler Samsung Semi- conductor yani chip / transistör / IC fabrikalarını kurdular ve aynı Samsung teknolojisiyle başladıkları bu iş kolunu bilgisayar, TV, hafıza çipleri, cep telefonu vs gibi ürün ailelerine evirerek bugün bir dünya devi olarak toplam Türkiye ihracatından fazla bir ciro ile Apple ile boy ölçüşüyorlar.
80’li yılların ortalarında bu konularda uzman olan Can Gür , Samsung semi-conductor firmasının Türkiye temsilciliğini yaparken defalarca Samsung tesislerini görme fırsatı buldu.
90’lı yıllarda Samsung’un Hindistan’a yarı iletken tesisi kurma kararı alması üzerine derhal Seul’e giderek girişimlerde bulunmuş ve sonucunda mevcut Testaş tesislerinin cazibesi ile yatırımı Türkiye’ye çevirtmişlerdi . Doğrudan kendi ifadesiyle ;

“ Samsung’un ilgili 2 direktörü ile birlikte Aydın ve Ankara tesislerini ziyaret edip değerlendirmeler yapıldı . Ve Kore’ye olumlu rapor sunuldu . Testaş ile ortak olup Avrupa ve Ortadoğu pazarına birlikte üretim ve ihracat yapılacaktı . Fakat o sırada özelleştirmeden sorumlu Müsteşar İlhan Kesici’den Samsung’un 20 milyon $’a karşı 5 milyon $ Testaş katkı payını vermekte imtina etmeleri ile bu ikinci fırsatı da ülkemiz adına kaçırmış olduk. “

Bugünkü durum nedir ?

Bugüne geldiğimizde , ilk girişimden 50 yıl sonra , Aydın tesisleri hurdaya çıktı. Ankara chip / transistör – IC tesisini ODTÜ devralarak çok sınırlı bir şekilde akademik araştırma seviyesinde çalışmalarda kullandılar. Bu satırların yazarı mavi renkli Testaş kondansatörlerini çok iyi hatırlar. Bunları ODTÜ de laboratuarda bizzat test etmiş ve son derece iyi kalitede olduklarını tesbit etmiştir. Yaşları müsait olanlar Testaş taksimetrelerini de hatırlar.

Ülkemizin yarı iletken üretim serüvenini de Rönesans, reform, matbaa, buhar, tarım, sanayi, elektronik devrimlerini pas geçmiş bir toplum olarak Endüstri 4’ü de ıskalama aşamasına geldik.

Peki hani nerede başarı hikayesi ?

Neredesi var mı ? Adamlar, hani şu sürekli bizi evhamlandıran adamlar , Türkiye nin
elektronik sanayiini ( aslında tüm sanayiini ) en az 50 yıl durdurdular ve dışarıya bağımlı olmasını sağladılar . Bundan büyük başarı mı olur ?

Onlar sizin yol , köprü , tüneller , turistik tesisler , oteller , müzeler , konser salonları , halı dokuma , konserve fabrikaları vb. hatta koskocaman camiler yapmanıza karşı değillerdir. Ama yarı iletken yapmanıza katiyen izin veremezler. Orta Doğunun ortasında yüzyıl uğraşıp bin bir zahmet , masraf , binlerce ajanla yıkıp parçaladıkları devletin yeniden canlanıp ayağa kalkmasını isterler mi ?

Şimdi daha iyi anladık mı Erbakan’ ın neden alaşağı edildiğini ? Neden bir sürü iftira atıldığını ?

Yarıiletken sizin neyinize ? fabrikalar kurmak neyinize ? Kurun bir sürü siyasi parti demokrasicilik oynayın. Bir onu iktidara getirin olmazsa bir dahaki sefere ötekini getirin .
Ama kurallara göre oynayın yoksa kırmızı kart gelir . Kafesin kapısını açtıksa , öyle pencereden uçup gitmek yok . Size yarıiletken lazımsa biz veririz , tabii parasıyla , bir de canımız isterse.

Hani asla değiştirilemeyen , değiştirilmesi teklif bile edilemeyen maddeler var ya . Bu ülkede de yarıiletken yapılamaz , yapılması teklif edilemez.
Siz sormadan söyleyelim . Ama falanca enstitüde yarıiletken yapılmış . Yapılıyormuş.
Biz ticari ve endüstriyel üretimden bahsediyoruz. Hani nerede Türk malı ( Çin üretimi değil )
diyot ve transistörler , entegre devreler , Tristörler ? on milyonlarca , Nerede satılıyor. ?
İki tane araştırmacının on ayda yaptığı bir iki test numunesi değil.
Hani nerede 100 000 metrekare , 10000 mühendis ve işçinin çalıştığı fabrikalar ?
Hisseleri yabancılara satılmayan fabrikalar. Yüzde 10 verimle çalışmayan , bir kişi olması gereken yerde 10 kişi olmayan fabrikalar. Arge sonuçları Amerikan ve Avrupa dergilerinde
yayınlanmayan fabrikalar .

Kaynak : Mirzahan HIZAL

#ilhamipektaş