YİMPAŞ’IN HİKAYESİ
Yozgat İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Anonim Şirketi (YİMPAŞ), 1982 yılında edebiyat öğretmeni Dursun Uyar ve üç öğretmen arkadaşı tarafından kooperatif olarak kuruldu. Daha sonra Kooperatifte Avrupa’da çalışan emekçilerimiz de katıldı. YİMPAŞ felsefe olarak doğru kurulmuş bir şirketleşme olgusudur. YİMPAŞ model olarak kooperatifleşme türünde bir yapılanmadır.
Yüzde yüz yerli Türk sermayesine sahiptir. Zamanla bünyesinde gıda, fabrika, üretim, perakende, bilişim, tekstil, mobilya, otel, sağlık, medya, inşaat, matbaa, ambalaj, otomotiv, akaryakıt, sosyal, kültürel, ithalat ihracat, iletişim ve diğer sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler katılmıştır. 1987 yılında “Kendi fabrikanı kendin kur” parolasıyla Yozgat’tan çevre ilçe ve illere halka halka genişleyen mağazalar zinciri ve yeni şirketler oluşturarak üretime geçti. 1990 yılında bütün şirketler Yimpaş Holding çatısı altında toplandı ve SPK çalışması başlatıldı. 1995 yılında Yimteks tekstil, 1992 yılında Nora Mobilya kuruldu.
Kasım 1996 yılında Aytaç adlı gıda(%15 BİM) markasını bünyesine kattı. Aytaç’ı satın almasıyla büyük bir sıçrama kaydetti. Bilindiği gibi Aytaç Gıda A.Ş., 1993 yılında bir İsviçre bankası ve Dünya Bankası’nın ortaklığıyla İstanbul’da kurulmuştu. Çankırı-Çerkeş’te Aytaç Kırmızı ve Beyaz Et Entegre Tesisleri, Çankırı-Çerkeş’te Aytaç Yem Fabrikası, Karabük – Eskipazar’da Kuluçhane Tesisleri, Kaynarca Damızlık Yumurta Tesisleri, Yozgat Aytaç Tavukçuluk Tesisleri, Turhal’da Aytaç Peynir Fabrikası, Yozgat’ta Aytaç Yağ Fabrikası, Kayseride Aytaç Bisküvi ve Çikolata Fabrikası, Adapazarı-Hendek Aytaç Su, Süt ve Meyve Suyu Fabrikası, Yozgat-Çayıralan Aytaç Su Fabrikası, Belçika Aytaç Et Entegre Tesisleri kuruldu ve Aytaç; Türkiye’nin en güvenilir ve bilinir gıda markası haline geldi. 2001 yılında Gimpaş mağazası Yimpaş tarafından satın alınıp Yimpaş Proma adını aldı. Sloganı: Birlikten Doğan Güç’tür. Ayrıca holding Türk televizyon kanallarından olan Kanal 7’nin de bir süre en büyük hissedarı ve Yozgat Sporun sponsoru oldu.
Yaklaşık 20 yıl içinde büyüyüp dev bir holding haline geldi. 2000 yılında Türkiye’den yurtdışına yaptığı ihracatta Ankara’da birinci, Türkiye’de ön sıralarda bulunan üretimden vergi veren şirketler arasında ilk 20 içerisinde bulundu. Capital dergisinin 2002 yılında, 2001 yılı verilerine göre yaptığı ‘Türkiye’nin En Büyük 500 Özel Şirketi’ araştırmasında 47. sırada yer aldı. Power dergisinin düzenlemiş olduğu ‘En Büyük 250 Hizmet Şirketi’ araştırmasında ise 24. sırada yer buldu. 2000 yılında gerçekleştirdiği dev projelerin ardından Yimpaş Holding, 2001 yılında da ülkede yaşanan ekonomik krize aldırmadan tüm hızıyla yatırımlarını sürdürdü.
28 Şubatta 1997 tarihinde MGK bildirisinden sonra Yimpaş çok etkilendi. Ardından Türkiye 2001 yılında Tarihinin en ağır ekonomik krizine yakalandı. Bu krizde ikibin den fazla şirketin, yirmi den fazla bankanın, onbinlerce işyerinin battığı ülkemizde, bir finans kurumunun da iflas etmesiyle, diğer finans kurumları, Yimpaş ve benzeri şirketlerin önünde “para çekme kuyrukları” oluştu. Ekonomik krize, 18 büyük proje ile yakalanan Yimpaş, bir yandan da 1997 den beri yapılan aleyhte kampanyalar ve çıkarılan hukuki-ticari ve bürokratik zorluklarla büyük mücadele veriyordu.
100 binden fazla ortaklı yapı daha fazla dayanamadı, 2002 yılında zarar etti ve ödeme güçlüğü çektiği için kar payı dağıtmama kararı aldı. Karardan sonra ortakların çoğu payını alıp çekilmek istedi ama normal faaliyetinde bile kar edemeyen şirket bu paraları veremedi. 2004 yılında şirket iflas etti. Yimpaş Yönetim Kurulu Başkanı Dursun Uyar, 2007’de Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet ve izinsiz halka arz suçundan hapis cezasına çarptırılıp tutuklandı. Yimpaş Holding’e ait Aytaç’ın tüm hisseleri, 2014 yılında Yıldız Holding’in sahibi Ülker Ailesi ile BİM ortaklığına satıldı.
Yimpaş’ı batıran sebepler, yanlış yatırımlar, yatırımların araştırmadan yapılması, muhasebe hesaplarının düzgün tutulmaması, yönetim hataları, hisselere verilen çok yüksek faizler, vb. olarak söylenebilir.
Türkiye’de 31 ilde 43 Mağaza, Avrupa ve Türk Cumhuriyetleri’ndeki diğer mağazaları ile geniş bir yelpazede hizmet verdi. 2000’lerde mağazaları Kiler’e ve birçok farklı süpermarket şirketlerine satıldı. Hâlen Yozgat’ta iki, Aksaray, Adıyaman, Kazakistan (Almatı), Kırgızistan (Bişkek) ve Türkmenistan (Aşkabat)’da birer mağazaları bulunuyor.