YERLİ VE MİLLİ ÜRETİME ADANMIŞ ÖMÜRLER-48: TÜFEKÇİ YUSUF USTA
Çanakkale’de silah bakım ve tamiratı konusunda edindiği bilgiyi Antep Savunması’nda cephane üretimi için kurulan İmalat-ı Harbiye Fabrikası’nda kullanan ve Fabrikanın işleyişinde ve savunmaya katkılarından dolayı İstiklal madalyası ile ödüllendirilen Tüfekçi Yusuf Usta, ülkemizin önemli kahramanlarından biridir.
Tüfekçi Yusuf Usta, 1893 yılında Antep’in Alaybey Mahallesi Sadıkoğlu Sokağı’nda dünyaya geldi. Babası Abdullah Ağa, annesi çevresinde Nur Fatma Hoca olarak bilinen Nur Fatma Hanım’dır.
Yusuf Usta, gençlik yıllarında babası Abdullah Ağa’nın yanında çulha dokumacılığı yaptı. Bir süre daha mesleğine devam etti fakat asıl yeteneği olan ve ismini duyuracak olan tüfekçiliğe geçerek bu alanda ustalaştı.
Çanakkale cephesi için yapılan seferberlik çağrısında silah altına alınarak 6 Haziran 1915’te askerlik görevine başladı. Üç yıl cephede görev yaptı. Tüfekçiliğe olan yatkınlığından dolayı Bigalı Esliha Tamirhanesi ve daha sonra Zeytinburnu Mavzer ve Silah Fabrikası’nda çalıştı. Zeytinburnu Mavzer ve Silah Fabrikası’nda kendini yetiştirdi ve daha sonra ustalığa terfi etti. Silah tamiratı konusunda mahir olduğuna dair kendisine belge verildi. Yusuf Usta, fabrikada silah ve mühimmat imali, bakımı ve tamiri ile ilgili önemli bir bilgi birikimine sahip oldu.
Yusuf Usta, 1918 yılının sonlarına doğru uzun bir yolculuktan sonra memleketi Antep’e döndü. Memleketine kavuşmasının sevinci İngilizlerin işgalini öğrenmesiyle son buldu.
Antep işgal baskısı altında iken İngilizlerin yerlerini Fransızlara bırakmasının akabinde direniş başladı. Yusuf Usta direnişin en mühim simalarından oldu. Silah tamir ve bakım konusundaki teknik bilgisi sayesinde savunmaya önemli katkılar sağladı.
Cephane yetersizliği sebebiyle ciddi sıkıntılar yaşanan bir zamanda açılan İmalat-ı Harbiye’nin bel kemiği oldu. İngiliz tüfeklerini Türk mermileri ile kullanılabilir hale getirerek direnişin kuvvetlenmesini sağladı. Yusuf Usta’nın “Tüfekçi” lakabı ile anılmasının sebebi ise İngiliz Lewis hafif makineli tüfeğini Türk mermisine göre tadil ederek muvaffak olmuş olmasından kaynaklı. Bu hafif makineli tüfek “Yıldırım Yusuf” olarak adlandırıldı. Antep Savunması’nda hem cephede hem de cephe gerisinde bilfiil görev yapan Tüfekçi Yusuf Usta, İstiklal Madalyası ile taltif edildi. 21 Ocak 1971’de vefat etti.
Allah rahmet eylesin, mekanı cennet olsun.
Kaynak: Mehmet Fatih Bozkurt/Gazi Kültür Yayınları
İlhami Pektaş