YERLİ VE MİLLİ ÜRETİME ADANMIŞ ÖMÜRLER-56: ORS RULMAN SANAYİ BAŞARI HİKAYESİ

ORS RULMAN SANAYİ BAŞARI HİKAYESİ- Dr.İlhami Pektaş

Ortadoğu Rulman Sanayi (ORS), ülkemiz sanayisinin rulman ihtiyacını karşılamak için 1982 yılında Ankara Polatlı’da kuruldu. Bugün 300.000 m2 arazi içinde 100.000 m2 kapalı alanda yıllık 100 milyon adet rulman üretim kapasitesine sahip Türkiye’nin ilk ve tek entegre rulman üretim tesisidir. Üretiminin %70’ini ihraç eden ORS, her yıl artan ürün gamı ve müşteri portföyü ile yatırımlarına ve tüm Dünya’ya ihracat yapmaya devam ediyor.

TÜRKİYE’NİN İLK VE TEK ENTEGRE TESİSİ

Ortadoğu Rulman San ve Tic. A.Ş. (ORS),  Samur halıları, Burdur Mensucat ve Isparta Mensucat Sanayi kurucusu Niğde Koyunlu’lu iş adamı Hasan Aslan tarafından 1982 yılında Ankara Polatlı’da kuruldu ve 1986 yılında dönemin Başbakanı Turgut Özal’ın açılışını yaptığı törenle seri üretime geçti. Günümüzde, ORS, bugün rulman imalatında Türkiye’nin ilk ve tek entegre rulman üretim tesisi olma özelliğini taşıyor. İlk yıllarda tesise bir taraftan çubuk ve boru olarak giren ham malzeme diğer taraftan paketlenmiş rulman olarak ambardan çıkıyordu. ORS, 1987 yılında 4 milyon 500 bin adet olan üretim kapasitesini, 1991 yılında 9 milyon adet rulman kapasitesine ulaşıldı. 1992 yılında çift sıralı rulman imalatına başlandı. Yıllık 10 milyonu mamul olmak üzere 50 milyon imalat rakamına ulaşıldı. 1993 yılına kadar Avusturya STEYR firmasının lisansıyla üretim yapan ORS, bu firmanın SKF firmasına satılmasıyla lisans anlaşmasını sona erdirerek, tamamen Türk mühendis ve işçisinin bilgi, emek ve becerisiyle yerli üretime başladı. 1996 yılında dövme yatırımına başladı ve yıllık 20 milyonu mamul olmak üzere 100 milyon imalat rakamına ulaşıldı. 1985–2006 yılları arasında sadece tek ve çift sıra bilyeli rulman üreten ORS, 2006’dan sonra ürün gamına konik ve silindirik rulman üretimini de ilave ederek üretim kapasitesini daha da artırdı. 2008 yılı sonu itibariyle 55 milyon adet rulman, 35 milyon adet makara, burç ve bilezik üretim kapasitesine ulaşıldı. 2015 yılında 73 milyon, 2016 yılında 84 milyon adet rulman üretti.

Ankara Polatlı’da bulunan ORS, bugün 300 bin metrekare açık alan üzerinde kurulu 85 bin metrekare kapalı alanda yer alan üretim tesislerinde yıllık 100 milyon adet rulman üretim kapasitesine sahip Türkiye’nin en büyük rulman üreticisi. Bu konumuyla ORS, aynı çatı altında üretim yapılan dünyanın en büyük tek sıra bilyalı rulman üretim tesisi ünvanına da sahip. 1990’lı yılların başları itibariyle ORS ihracata önem vermeye başladı. ORS, bugün yaptığı üretimin yaklaşık yüzde 70’ini tüm dünyaya ihraç ediyor. Üretiminin yüzde 30’unu ise Türkiye’de pazarlıyor.

ORS KAZANDIĞINI YATIRIMA DÖNÜŞTÜRDÜ

İlk yıllarında almış olduğu know-how gereği rulmanları boru malzemeden üreten ORS, bu üretim tekniği hem pahalı hem de ham malzeme tedariki açısından çok zahmetli bir proses olduğu için bu yöntemden vazgeçti. Rulman dünyasında gelişen yenilikleri yakından takip eden, kendisini sürekli yenileyen, kazandığını yatırıma dönüştüren ORS, 1996 yılında radikal bir kararla rulman bileziklerini dövme yöntemi ile üretme kararı aldı. 1997 yılında 10.000 m²’lik yeni dövme tesisini üretime geçirdi. Bu tarihten itibaren yatırımlarını bu yönde ilerleten ORS, böylece sektöründe hatırı sayılır bir seviyeye yükseldi. Ayrıca ORS, yılda milyonlarca adet üretim sayısına sahip tipler için kalite seviyesinin de yükselmesini sağlayan, ihracat yaptığı firmaların da beğenisini kazanmış olan tam otomatik üretim bantları kurdu. Bantlarda ısıl işlem fırınlarından gelen bilezikler el değmeden işlenip, montajı ve yüzde 100 son kontrolleri yapılarak paketleniyor. ORS üretiminin yüzde 70’i bu hatlardan, kafile sayısı düşük olan tipler ise yarı otomatik hatlardan geçiyor.

1999 yılında Ortadoğu Rulman Sanayi Amerika satış temsilciliği açıldı. 2005 yılında FORD Q1 denetlemesi ve sertifikasyonu gerçekleştirildi ve aynı yılda yıllık 50 milyon rulman üretim kapasitesine ulaşıldı. 2006 yılında 40.000 m²’lik yeni dövme ve tornalama tesisi faaliyete geçti. 2007 yılında yıllık rulman üretimi 55 milyona yükseldi. 2008 yılında silindirik ve konik rulman imalatına başlandı. 2009 yılında Ar-Ge Merkezi faaliyete geçti ve sac bilezikli rulman imalatına başlandı. 2013 yılında 26.000 m²’lik yeni otomatik taşlama-montaj-son kontrol prosesi tesisi devreye alındı.

2014 yılında 1 milyarıncı rulmanını üreten ORS, 2015 yılında yıllık üretim kapasitesini 135 milyon adetin üzerine çıkaracak yeni yatırım kararı aldı ve 20.000 m2 kapalı alana sahip üretim tesisi inşaatına başladı. 2017 yılında SAP ERP ve QDAS SPC sistemini devreye aldı. Aynı yıl, yanak ve dış çap taşlama tesisi kullanıma açıldı. 2017 yılında imalat kapasitesi 90 milyon adete, 2018 yılında 100 milyon adete ulaştı. 2019 yılında taşlama ve manuel montaj hatları için 20.000 m2 kapalı alana sahip tesis kullanılmaya başlandı. 2020 yılında Dijital Dönüşüm Programı başlatıldı. ISO 50001 sertifikasyonu tamamlandı. 2021’de ISO 45001 sertifikasyon süreci tamamlandı ve aynı yıl İstanbul Sanayi Odası tarafından her yıl yayınlanan Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde ORS, 313. sırada yer alarak başarısını taçlandırdı.

ARGE MERKEZİ

Müşteri ihtiyaçlarını ve taleplerini dikkate alarak, mümkün olan en yüksek kalitede rulmanların üretilmesi için TÜBİTAK ve Avrupa Birliği (Framework Programme) çerçevesince 1991 yılından bu yana tasarım, ürün ve proses iyileştirme ve geliştirilmesi amacıyla araştırma ve geliştirme projelerine devam eden ORS, 2009 yılında Türkiye Cumhuriyeti Sanayi Bakanlığı tarafından 5746 sayılı yasa kapsamında Ar-Ge Merkezi Belgesi alarak ORS Ar-Ge Merkezini kurdu.

RULMAN HER SEKTÖRÜN TEMEL ÜRÜNÜ

Rulmanın kullanılmadığı bir sektör hemen hemen yok gibi. Dönen her mekanizmada mutlaka rulman bulunuyor. Sanayi olarak otomotiv, raylı sistemler, tarım, beyaz eşya, ev aletleri, elektrik motoru endüstriyel alanları rulmanın kullanıldığı belli başlı alanlar. Otomotiv sektöründe, bir arabanın akslarında, şanzumanında, alternatöründe, motorunda, kayış gergi sistemlerinde 25-30 adet, beyaz eşya sektöründe çamaşır makinelerinin tamburlarında, tahrik motorlarında olmak üzere 4 adet, endüstriyel uygulamalarda ise fabrikalarda çalışan tezgâhların üzerinde, çimento fabrikalarında muhtelif rulmanlar kullanılıyor. Bu açıdan ele alındığında ORS’nin ürünlerinin dünyanın her tarafından ve her sektörden talep edildiği açıkca görülüyor.

DÜNYA DEVLERİ İLE ÇALIŞIYOR

Türkiye’nin lider rulman üreticisi konumundaki ORS’nin ticari ilişki yürüttüğü pek çok dünya çapında firmalar bulunuyor. ORS’nin, hem ham malzeme satın aldığı firmalar hem de tedarikçisi olduğu firmalar hepsi dünya çapında tanınan “A” klâs firmalar. Belli başlı tedarikçiler: Sanyo-Japonya, Corus-İngiltere, Ovako-İsveç, Ascome- tal-Fransa. İhraç ettiği müşterilerinden bazıları Siemens AG, BSHG, Valeo, Fiat, Delphi, GE, MTU, Stihl, Eaton, Toro. Yurtiçinde ise rulman verdiği Arçelik, Vestel, Peg, Gamak, Volt, Yılmaz redüktör, Tofaş, Ford, BMC, Lucas, Mako, TTF ve Uzel gibi firmalar bulunuyor.

ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERLE REKABET HALİNDE

Globalleşen dünyada her sektörde olduğu gibi rulman sektöründe de çok fazla rekabet yaşanıyor. ORS’nin rekabet halinde olduğu ülkeler arasında Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Polonya, Japonya, Kore ve Çin öne çıkıyor. Bu ülkelerde üretim yapan firmalar, genel olarak dünya devi çok uluslu şirketler. Yeryüzünde onlarca fabrikaları olup tek bir üretim yerlerinde kendilerine az sayıda tip ve çok sayıda üretim adet fazlalığı sağlayabiliyorlar. Bu da onlara çok iyi maliyet avantajı sağlıyor. ORS ise tek çatı altında, 300 tip rulman imal ederek bu dünya devleri ile rekabet ediyor.

TEKNOLOJİYİ TAKİP EDEREK RULMAN KALİTESİNİ YÜKSELTİYOR

ORS, teknolojik anlamda çok benchmark yapan, bu alanda teknolojik gelişmeleri çok yakından takip eden bir firma. Dolayısı ile pazarda oluşan her yenilikten anında haberdar olabiliyor ve imalatında yenilikleri uygulamak suretiyle müşterilerine çok kısa sürede yansıtabiliyor. Bu anlamda, dövme yatırımı, tam otomatik üretim ve akıllı ambar (robotik olarak filo prensibini uyguluyor) yatırımları gibi rulman kalitesini çok yükselten prosesleri uygulama örnekleri olarak vermek mümkün.  ORS’nin çevre duyarlılığı ilk kuruluş yıllarına dayanıyor. ORS, arıtma sistemi alanında da Türkiye’nin ilk yatırım yapan firmalarından. ORS, bugün itibariyle ISO 9001:2015, IATF 16949:2016, TS EN ISO 14001, TS 18001, ISO 45001:2018, ISO/IEC 27001:2013, FORD Q1 kalite standartlarına sahip bir kuruluş.  Üretiminde ve ticari faaliyetlerinde kalite ve dürüstlükten ödün vermeyen ilkesel duruşu sebebiyle ORS, müşteri memnuniyetini başarabilmiş önemli bir kuruluş olarak dikkat çekiyor.

ORSKOREA KURULDU

ORS’un 30 yıllık rulman üretim tecrübesi ile Kore’nin 20 yıllık makina üretim tecrübesinin tarihi birleşmesi sayesinde 2020 yılında Kore’de ORSKOREA kuruldu. Ortadoğu Rulman Sanayi ve Tic. A.Ş. (ORS) iştiraki ile Güney Kore’nin Changwon kenti organize sanayi bölgesinde kurulan ORSKOREA, bu yeni üretim tesisinde ileri teknolojili taşlama tezgahları ve bu tezgahlarda kullanılacak hassas spindel’leri üretmek üzere faaliyete geçti. ORSKOREA, bir makine üreticisi olarak müşterilerine rulman üretimi ve otomotiv parçaları üretimi sektörlerinin yanı sıra rekabetçi maliyet seviyelerini göz önünde bulundurarak özel üretim alanlarındaki ihtiyaçlar için makine teknolojileri sunuyor. ORSKOREA, dünya çapında üretip teslim etmiş olduğu 1000’in üzerindeki ekipmanların yanısıra en kilit ürün gruplarından 120.000 rpm devire kadar ulaşabilen yüksek frekans spindle’ları burada üretiyor.

DİJİTALLEŞME

1985 yılında başlayan üretim yolculuğuna 2000’li yıllardan itibaren dijitalleşme çalışmaları ile devam eden ORS, 2003 yılında başlatılan ilk Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) sistemini geliştirerek 2014 yılında dünyanın en yaygın ERP yazılımı olan SAP’ nin son sürümü S/4HANA ERP sistemini Türkiye’de uygulayan ilk üretim şirketi olmuştur. 2019 yılında başlatılan Dijital Dönüşüm Programı ile şirket bünyesinde yürütülen tüm faaliyetler bütüncül bir bakış açısı ile planlanmaya ve yürütülmeye başlanmıştır. Bu program kapsamında iki yüzden fazla proje fikri ve dünyadaki trendler incelenerek 2021-2025 yıllarını kapsayan beş Yıllık Dijital Dönüşüm Yol Haritası oluşturulmuştur.

ÇİN’DEN YAPILAN İTHALAT SEKTÖRÜ ZORA SOKUYOR

Sektörün en önemli problemi olarak Çin’den yapılan ithalatlar öne çıkıyor. Buradan gelen rulmanların satış fiyatları ORS’nin yüzde 20–25’i dolaylarında kalıyor. Ancak fiyat kalite paritesi olarak ele alındığında bu rulmanların kullanımının tüketiciye daha pahalıya mal olduğu görülüyor. Çin rulmanlarının kalitesizlikleri tescilli olmasına rağmen, yerli imalatçılar ürünlerinin ucuz olması için bu malları kullanmakta sakınca görmüyor. Ama sıkıntıyı çok sık rulman değiştirmek suretiyle nihai tüketici çekiyor. Bu durum nihai kullanıcının imalatının durma noktasına gelmesi sebebiyle üretim kaybına, çok sık rulman değiştirmek suretiyle de bakım masraflarının artmasına sebep oluyor. Rulman sektörünün yaşadığı diğer önemli bir problem ise, tüm otomotiv yan sanayisinde olduğu gibi hammadde fiyatlarının anormal artışı. Özellikle enerji, çelik gibi direkt üretim maliyetini etkileyen girdilerde tüm dünyada ciddi fiyat artışları olmasına rağmen sanayici ve yan sanayiciler bu artışları müşterilerine birebir yansıtamıyorlar.

KAÇAK İTHALAT ÖNLENMELİ

Bu koşullar altında üretim yapan ve Türkiye’nin lider rulman kuruluşu olan ORS’nin başarı grafiğini yükseltmek için ülke yönetiminden beklentileri bulunuyor. Devletten bugüne kadar bir şey beklemeden kendi yatırımları ile büyüyen ORS’nin en büyük dileği bürokrasinin azaltılması ve kayıt dışı rekabetin önlenmesidir. Kaçak ithalatın önlenmesi bu noktada çok önemli. Özellikle Ar-Ge teşviklerinin ve kaliteyi iyileştirici yatırımlara uygulanan teşviklerin daha etkin ve özendirici olması bekleniyor.

ÜRETİM TEZGÂHLARI YERLİ OLMALI

Gelişmiş ülkelerde bir yatırımcı, yatırım yapmak istediği zaman her türlü tezgâh parkını A dan Z ye kendi ülkesinden karşılayabiliyor. Bu ülkeler aynı zamanda çok büyük oranlarda imalat tezgâhı ve üretim ham malzemesi ihracatı yaparak ülke ekonomilerine büyük katkıda bulunuyorlar. Ülkemizde ise durum tam tersine. Çok büyük oranlarda hem tezgâh hem de ham malzeme ithal eden bir sanayimiz bulunuyor. Türkiye’nin cari açığının en büyük bölümü de buralardan kaynaklanıyor. Türkiye, kendi imalat sanayisinin üretim tezgâhlarını yerli olarak kendisi üretmelidir. Aksi halde cari açık kapanmaz.  Globalleşen dünyada bilgisayarların bir tuşuna basarak bütün dünyadaki imalatçıları bulabileceğimiz bir ortamda, gelişmiş ülkelerle rekabet için en önemli hususun Türkiye’nin de bu ülkeler gibi her alanda gelişmesi, kendi ham malzemesini, tezgâhını, makinesini ve yedek parçalarını kendisinin üretmeyi başarabilmesi gerekiyor.

Ülkesine büyük hizmetler yapan, Türk sanayisinin gelişiminde rulman üretimini gerçekleştirerek ülkemizin yurt dışına bağımlılıktan kurtulmasında önemli katkıları olan Hasan Aslan, 17 Nisan 2020 tarihinde vefat etti.  Babasının vefatından sonra aynı iş disiplini ve ilkeleriyle yetişen ve devraldığı görevi aynı prensiple devam ettiren Ahmet Aslan, Ortadoğu Rulman San.ve Ticaret A.Ş., SAMUR Halıları Sanayi ve Ticaret A.Ş., Isparta Mensucat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Amerika’daki ORS Bearings Inc. şirketlerinde Yönetim Kurulu Başkanı olarak görevini başarıyla sürdürüyor.

Kaynak: https://www.moment-expo.com/tr/dergiler/4/sektorden/rulman-imparatoruors, 2019

https://www.stendustri.com.tr/endustrist/ortadogu-rulman-sanayi- , 08 Ağustos 2018