YERLİ VE MİLLİ ÜRETİME ADANMIŞ ÖMÜRLER-54: ŞAHİNLER HOLDİNG BAŞARI HİKAYESİ VE KURUCUSU KEMAL ŞAHİN
Türk tekstilini 1986 yılında ilk kez Almanya’dan dünya açan Şahinler Holding’in patronu Kemal Şahin, bugün Star Wars, Walt Disney, Warner Bros gibi dev tekstil markalarına üretim yapıyor. Tekstil, turizm, inşaat, serbest bölge, gıda ve enerji sektörlerinde faaliyet gösteriyor.
1955 yılında Konya’nın Beyşehir ilçesine bağlı Taşlıpınar Köyü’nde fakir bir ailenin çocuğu olarak doğan Kemal, devletin köyüne okul yaptırması ile ilk okulu okuma imkânına kavuşmuş, ailelerinin bu başarılı çocuğu okutma kararı alması üzerine Beyşehir’de ortaokulu okumuş; liseyi ise burs sınavını kazanarak devlet tarafından okutulmuştur.
Başarılı bir öğrenci olan Kemal Şahin babasının telkinleri ile Harpokulu sınavlarına girmesine rağmen gönlü yurt dışına gitmektir. Gizlice yurt dışı burs sınavlarına girer ve başarır.
1973 yılında 18 yaşında öğrenim Etibank’tan burs alarak gittiği Almanya’da Aachen Teknik Üniversitesi Metalürji bölümünü hem çalışıp, hem okuyarak bitirdi. 1980 yılında üniversite biterken o Türkiye’ye dönmedi ve Almanya’da kalarak 5 bin mark sermaye ile iş hayatına atıldı.
Kemal Şahin: Ben bursla Almanya’ya gittim, Konya’nın fakir bir köyünde doğdum. Yüksek yalın dağların, toprağın fakir olduğu yer… Okuyarak topluma faydalı olacağımızı düşünerek, oraya odaklandık. İlkokul, ortaokul, lise köyde, üniversiteyi ODTÜ’de okudum. O dönemde başarılı olan öğrencileri yurtdışına yolluyorlardı, 80 öğrenci alacaklardı, onlardan biri de ben oldum. Almanya’ya gittim. Dünyanın en iyi teknik üniversitesi olan Aachen Teknik Üniversitesi’nde okumaya başladım. Okulu bitirme noktasında Türkiye’ye dönmeyeyim Almanya’da kalayım dedim. Çalışma izni vermediler. ‘Kendi mağazan olursa yönetici izni veriyoruz’ şartı koşuyorlardı, izni öyle aldık.
Kader Kemal Şahin’e de farklı bir yol çizmişti. Daha öğrenci iken kayınpederi ve bacanağı ile yürüttüğü bir takım küçük ticari faaliyetler onu zamanla tekstil ağırlıklı olarak faaliyet yapan önemli bir işadamı haline getirdi.
Bir bavul tişörtle ticarete başlarken sektörünü de seçmişti. 1982 yılında ilk şirketi Santex Moden’i kuran Şahin, 30 yaşına gelmeden ise mark milyoneri oldu.
Tekstile nasıl girdiniz?
6 ay sonra işler yoluna girdi. Export dükkanımız vardı. Bıraktım mesleğimi ve ‘ben bu işi yapacağım’ dedim. Avrupa’dan ve Çin’den ürün alıyordum. Sonra Türkiye’den de iç çamaşırı almaya başladım ancak o dönemde Türkiye’de beden bile yok. Mahmutpaşa’ya gidiyorsun ‘al giy çıkar’ En sonunda ben Türkiye’de bir atölye kuracağım dedim. Neticesinde Türk malını dünyaya ilk biz açtık. 1984 yılında bu işe başladık. 1986’da Türkiye’de en büyük kotaya sahip olmuşuz. 1996 yılında Almanya’da yılın işadamı seçildim. Şahinler Holding’in temeli böyle atıldı.
Şahin’in başarısının perde arkasında ise 1980’li yıllara kadar içe dönük ekonomik politikalar uygulayan Türkiye ekonomisinin 24 Ocak istikrar politikalarıyla ihracata dayalı dışa açılma politikaları vardı. Türkiye, ihracatçılar ve imalatçı ihracatçılara sağladığı teşviklerle 2.9 milyar dolar olan ihracat gelirlerini artırmayı hedefliyordu. Verilen teşvikler arasında katma değer vergisi iadesi, Merkez Bankası’nın ihracatçılara sağladığı avantajlı reeskont kredileri, kur garantileri, fabrika yatırımlarına destekler bulunuyordu.
Tekstil dışında yatırımlarınız da var hangi sektörlerde faaliyet halindesiniz?
Kemal Şahin: Biz strateji olarak tekstilin dışında başka sektörlere de girdik. 1994 yılında Club Mega Saray’ı açtık. Megasaray ve Das 3917 otel tanınmış markalarımız var. O zamana göre turizmde büyüdük, 4 otel oldu. Krize rağmen dolan ve karlı olan bir işletme. Serbest bölgeye başladık o yıllarda, Türkiye’nin 1 numarası oldu. Bölge dolmasına rağmen hâlâ talepler var. Türkiye’nin hiçbir yerinde yoğun teknoloji üreten firmaların bir arada olduğu bir bölge yok. Yüzde 8 civarında bir arsa kapasitemiz kaldı. Fabrikalaşma da yüzde 60’larda. İşlem hacmi de 3 milyar dolar civarına yükseldi. Tekstilde Edirne’de büyük bir fabrikamız var. Neredeyse her yıl 1.000 kişiyi işe alıyoruz. Büyük şirketlerin partneriyiz. Dünyaca ünlü markalara üretim yapıyoruz.
İnşaat sektöründe yatırımlarınız var mı ?
Tekstil işi için zamanında aldığımız araziler de değerlendi ve inşaata girdik. Beylikdüzü’nde bir projeye başladık 1.150 konutluk. İnşaat projelerimize devam edeceğiz. Bu işi de öğrendik.
Tekstil sektöründe hangi dünya markalarına üretim yapıyorsunuz?
Avrupa’da biz düz mal yaptırıp satmıyoruz. Orada dünyanın en büyük film şirketleriyle anlaşmalar yaptık. Star Wars, Spiderman, Walt Disney, Minnion’s, Warner Bros gibi markalarla anlaşmalarımız var. Onların koleksiyonlarını biz yapıp biz satıyoruz. 50 stilist çalışıyor bünyemizde bu markalar için. Dünyadaki birkaç tedarikçiden biriyiz. En büyüklerinden biriyiz. Bu saydığımız dünya markalarının yüzde 50-60 ihtiyacını biz karşılıyoruz, bizim dışımızda üretenler de var tabiî ki.
Serbest bölgeye ilgi ne düzeyde?
Serbest bölgede gelirlerimiz arttı. Avrupa Serbest Bölgesi geçen yıl Türkiye’deki en büyük üçüncü serbest bölge oldu. Yıllık 2.5 milyar dolarlık iş hacmi var. 200 civarında firma üretim yapıyor. Bunların yüzde 70’i yabancı. Burada 6 bin kişi çalışıyor. 170 ülkeye ihracat yapılıyor. 2 bin dönüm üzerine kurulu ve yüzde 98’i doldu. Bu yüzden yeni bir serbest bölge dizaynı üzerine çalışıyoruz. Bunu devlet de destekliyor. Uygun arsa bulmak için çalışmalara başladık. Böyle bir yatırım için en az bin dönüm arazi gerekiyor. Konya, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da araştırmalarımız sürüyor.
Turizm’de neler yapıyorsunuz?
Kemal Şahin: Pandemi döneminde otelimizi hep açık tuttuk. Çevremizde çok sayıda golf oteli vardı. Biz farklı bir alana yöneldik. Teniste en iyi olalım dedik. Olduk da… Dünyanın önde gelen tenisçileri tenis sporunu ilgi duyan konuklar artık bizi tercih ediyor ve edecek. Kaliteliyi daha da yukarı çektik. Turquality’e de girerek marka değerimizi artırdık. Pazarlarımızı çeşitlendirdik. Pandemiden dolayı ülkemize 2020’de 400 bin civarında Alman turist geldi. Megasaray Belek’in ilk tesislerinden biri ve Almanya’da çok bilinen bir marka. Ayrıca Ukrayna, Polonya, Kazakistan pazarlarına açıldık. Rusya’nın eksikliğini Ukrayna ile kapattık. Bazı oteller müşteri çekebilmek için fiyatlardan taviz verirken biz fiyatlarımızı aynen uyguladık, taviz vermedik. Kış ve kış oteli entegrasyonu yaptık. Kayseri Erciyes’te Das 3917 otelimizle Megasaray arasında ilişkiyi geliştirdik.
Hem sanayide hem de turizmde yeni yatırımlar yapmaya devam edeceğiz. Türkiye’nin ilk özel serbest bölgelerinden 3,5 milyar dolar işlem hacmine sahip Avrupa Serbest Bölgesi’nin de (ASB) kurucusu ve işleticisiyiz. Antalya’da ikinci otelimizi de hizmete alıyoruz. Erciyes’te kış turizmine yönelik bir otel yatırımımızı da hizmete açacağız. Böylece turizmde Megasaray ve Das 3917 otel markalarımızla büyümeye devam edeceğiz. Ayrıca, turizmde tenis başta olmak üzere sportif faaliyetler alanında markalaşan Megasaray Tenis Akademi, tüm otellerimizde yapısına uygun spor aktivitelerini gerçekleştirecek. Türkiye, geçen yıl hem tekstilde hem de hazır giyimde çok başarılı bir yıl geçirdi. Ülkemizin tekstil ve hazır giyim ihracatı 30 milyar doları aştı. İhracatta artış gayet iyi gidiyor. Türkiye’ye yapacağımız yatırım miktarı 100 milyon doları bulacak. Sanayiye yaptığımız yatırımı yüzde 50 artıracağız. Şirket olarak yarattığımız pazar çeşitliliğinden dolayı 2019 rakamlarını geçmeyi planlıyoruz. Şahinler Holding olarak dört kıtada yedi sektörde faaliyet gösteriyoruz, 1 milyar dolar ciroya ulaştık ve dolaylı istihdamla birlikte 30 bin kişiye iş olanağı sağlıyoruz. Bugüne dek ülkemize yaklaşık 4,5-5 milyar dolar döviz girdisi sağladık. İhracat odaklı yeni üretim yatırımları ve turizmde yeni otellerle Türkiye’nin döviz gelirlerinin artmasına, ilave istihdam yaratmaya ve dış ticaret açığının azalmasına katkı sağlamaya devam edeceğiz.