İDARECİLERE ÖĞÜTLER

Dünyada ilk roman örneği sayılan Donkişot adlı eserinde Cervantes, roman kahramanı Donkişot’un ağzından bir köye/adaya (Beşelonya) vali tayin edilen yardımcısı Sanço Panza’ya verdiği öğütleri bizde iş dünyasının yöneticilerine hatırlatalım;

‘Oğlum Sanço! Bilmiş ol ki dünyada en zor işlerden biri adam idare etmektir. Devlet yönetimi, fırtınalı bir denizde yolculuk etmeye benzer?’

‘Oğlum Sanço! Bilmiş ol ki faziletin başı Allah korkusudur. Allah’tan korkmayan ve sonunda O’na hesap vereceğine inanmayan devlet adamı insanlara zulmetmekten çekinmez.’

‘Oğlum Sanço! Her devlet adamını bekleyen üç tehlike vardır: Para, kadın ve içki. Parayı seven adama maaşı az gelir. Önce hediye alarak işe başlar. Sonra rüşvet gelir. Devlet adamının hanımı aç gözlülük edip lükse dalarsa itibarı beş paraya düşer?’

‘Oğlum Sanço! Zenginlerin sofrasına oturma. Zenginlerle bir olan halkı unutur. Kadınların gözyaşları seni aldatmasın. Resmi işler için bile olsa bir odada bir kadınla yalnız kalma. Devlet adamının ağzı sıkı olmalı, hâlbuki hiçbir sarhoşun sır sakladığı görülmemiştir.’

‘Oğlum Sanço! Tatbik edebileceğin kanunlar çıkar. Tatbik edilmedikten sonra en sert kanunların bile bir yararı olmaz. İdarede ne çok sert ol ne de çok yumuşak. Orta yolu seç. Ne pahasına olursa olsun adaletten ayrılma. Haklı kim ise güçlü o olsun. Sakın sinirli iken karar verme. Bağışlayıcı ol! Çünkü tüm sıfatları güzel olan Allah’ın en güzel sıfatı ‘bağışlayandır’

‘Oğlum Sanço! Gece gündüz halkın arasına karış. Çarşıyı, pazarı, devlet dairelerini sık sık dolaş. Buralarda görülmen herkesin kendisine çeki düzen vermesini sağlar. Meyhaneciye, kumarcıya, tefeciye, fahişeye, stokçuya göz açtırma. Bilmiş ol ki çürük bir elma sepetteki sağlamları da çürütür.’

‘Oğlum Sanço! Sade ve temiz giyin! Kimsesiz yaşlıları, fakiri, yetimi ve dul kadınları gözet. Gücü ve zekâsı yerinde olanlara iş bul. Az ve mümkünse tek çeşit yemek ye?’