DÜNYADA VE TÜRKİYEDE İLK AR-GE ÇALIŞMALARI
Dünya sanayi tarihine göz atıldığında dünyanın ilk AR-GE laboratuvarının Thomas Edison tarafından kurulduğu görülür.
Bu merkezin öyküsü şöyledir.
Menlo Park, Raritan Kasabasını oluşturan altı mahalleden biridir. Çok seyrek nüfuslu bir kırsal alan ve 1870’lerin başında başarısız bir konut geliştirme yeridir. Edison, 1875’in sonlarında Newark’taki çalışanlarından biri olan William Carman ailesinden yaklaşık 34 dönümlük arazi satın alır. Edison’un babası Middlesex ve Woodbridge (şimdi kule) caddeleri arasında Christie Caddesi’nin güneyindeki blokta ana laboratuvar binası inşa eder. Edison’un Menlo Park Laboratuvarı dünyanın ilk araştırma ve geliştirme tesisidir.
Ülkemizde açılan ilk Ar Ge niteliğine sahip merkezlerden biri de kozalarda ortaya çıkan bir hastalığı (Pebrin) önlemek amacıyla 1888 yılında Kevork Torkomyan tarafından kurulan “Harir Darü’t-talimi” (İnstitut Sericole / İpek Okulu) ‘dir. Bu kurum Şehreküstü Mahallesinde Ahmet Gazzaz Efendi adlı kişinin evi kiralanarak kurulur. Torkomyan devlet tarafından bu konuda eğitim görmeye Fransa’ya gönderilir.
Özel sektördeki ülke bazında ilk girişim ise ülkemizde Koç Holding Araştırma ve Geliştirme Merkezi’dir. Temelleri 1973 yılında Koç Holding, Otomotiv Grubu Koordinatörlüğü’ne bağlı olarak Rotatif Motor Grubu adı altında faaliyete geçer. Grubun görevi rotatif motorun tasarımı, prototiplerinin yapılması ve üretim ön çalışmalarını hazırlamaktır.
Türkiye‘de Ar-Ge hafızasını yaratmak vizyonu ile yola çıkan “Turkishtime Türkiye Ar-Ge 250 Araştırması”, yedinci yılında da 2020 verilerini yayınladı.
Araştırmanın temelini ise; firmaların 2020 yılında Ar-Ge harcamaları, 2021 yılı için planlanan Ar-Ge harcamaları, Ar-Ge personel sayısı, 2020 yılında Ar-Ge merkezlerinde alınan; patent sayısı, faydalı model sayısı, tasarım tescil sayısı, marka sayısı ve 2020yılı Ar-Ge desteklerinden yararlanma oranı oluşturdu.
Ar-Ge 250, Türkiye’nin En Çok Ar-Ge Harcaması Yapan Şirketleri araştırmasına göre, 2020 yılında en fazla Ar-Ge harcaması yapan şirket, 3 milyar 356 milyon lira ile Aselsan oldu. Aselsan’ı sırasıyla 2 milyar 649 milyon TL Ar-Ge harcamasıyla TUSAŞ, 575 milyon 82 bin TL ile Tofaş takip etti.
Turkishtime, bu yıl sekizincisini gerçekleştirdiği Türkiye Ar-Ge Araştırması’nın sonuçları açılandı. Araştırmada yer alan 500 firma 16 milyar 995 milyon TL Ar-Ge harcaması yaptı.
Ar-Ge’deki toplam büyümenin lokomotifi olan savunma sanayii firmaları araştırmada ilk 50’ye giren firmaların yüzde 60,7’sini oluşturdu. Bu oran her ne kadar 2019 yılında yüzde 62,6 olsa da savunma sanayi liderliği elden bırakmadı. Yine ilk 50’ye bakıldığında savunma sanayini; yüzde 15,9 ile otomotiv endüstrisi, yüzde 6,4 ile beyaz eşya ve tüketim elektroniği takip etti.
Şirket bazında ise bu yıl liderlik koltuğuna savunma sanayinin önemli oyuncularından Aselsan geçti. Şirket, 2020 yılında 3 milyar 356 milyon TL Ar-Ge harcaması yaptı. 2019 araştırmanın lideri TUSAŞ ise, 2020 yılında listenin ikinci sırasına yerleşirken firma, söz konusu dönemde Ar-Ge’ye 2 milyar 649 milyon TL ayırdı.
