YERLİ VE MİLLİ ÜRETİME ADANMIŞ ÖMÜRLER-66: PATISWISS ÇİKOLATA BAŞARI HİKAYESİ-Dr. İlhami Pektaş

Butik çikolata üretim hanesi olarak kurulan Patiswiss Handmade Chocolates, 17 Yılı Aşkın Tecrübesi ile %77’i kadın olan toplam 1500 çalışanıyla 4 fabrika, 40.000 metre karelik alanda günlük 100 ton üretim kapasiteli, yurt içi 30.000 satış noktası olan ve 38 ülkeye ürünlerini ihraç eden bir marka haline geldi. Patiswiss, bugün yüksek gıda güvenliği ve kalite standartlarında üretim yapan bir çikolata fabrikasına dönüşmenin yanı sıra, krema-ezme, granola-müsli gibi ek ürün ailelerini de bünyesine katarak, pastalar, kekler ve kurabiyeler ile portföyünde 12 ana kategoride 450’ı aşkın ürün çeşidi barındırıyor.

En hızlı büyüyen kadın girişimci

Patiswiss CEO’su Elif Aslı Yıldız, kadın girişimcilere destek olmak ve kadın istihdamını artırmak üzere çabalarıyla öne çıkıyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı işbirliğinde düzenlenen Türkiye’nin Girişimci Kadın Gücü Yarışmasında iki ödül aldı. Patiswiss ‘Kadın İstihdamını En Çok Artıran Şirket” olurken, Elif Aslı Yıldız, En Hızlı Büyüyen Kadın Girişimci oldu. En başarılı kadın girişimcilerden biri olarak Elif Aslı Yıldız bu başarıya nasıl ulaştığını şöyle anlatıyor.

En sevdiğim en şaşırtıcı konulardan birisi benim için kariyer yolculuğumu anlatmak… Annemin mutfağında büyüdüm diyebilirim. Lisenin başlarından itibaren her zaman el yapımı iyi kahvelerin olduğu küçük bir çikolata dükkânı açmak istedim. Annemin kutlama sofralarındaki pastaları da mutlaka menüme koyacak, menüm mutlaka Elif imzalı olacaktı, çikolata dükkanım ise o zamanların en güzel yeri olacaktı. Bunu hayal ettiğim yıllar 2001 ve 2002 diyebiliriz. O zaman benim için çok önemli olan Çankaya’nın güzel caddelerinde yürüyerek daha seyrek açılan kafelerde vakit geçirirken içimden yaptığım planlar ve hayallerim diyebilirim. Bu hayallerin ardından gelen elektrik elektronik mühendisi olduğum bir üniversite geçmişim var. Hayatın bana karşı ironik bir mizah anlayışı var diyebiliriz. Sonrası mı? Bayıldım mesleğime. Türkiye’nin en büyük üretim fabrikalarından birinde elektronik üretim mühendisi olarak işe başladım. Tabii ki inisiyatiflerle dolu bir çalışma hayatım oldu, ancak inisiyatif almayı bilenler hayatlarını değiştirebilirler, tıpkı benim gibi.

Kendi insiyatifimi aldım, ailemi bir şekilde ikna ettim ve Ankara’nın en güzel yerlerinden birinde çok güzel bir pastane açtım. Buraları hızlı geçiyorum. Hayallerim her geçen gün o kadar çok büyüyor o kadar farklı yerlere gidiyordu ki bu kadar lokal bir aile şirketi pek de hayallerime göre değildi. Tam o sıralar okuduğum bir kitaptan o kadar çok etkilenmiş olmalıyım ki bir gecede aldığım kararla pastanelerimi devretmeye karar verdim. Oysaki 4 şubeye ulaşmış, pastacılık sektörüne bile yeni bir soluk ve inovasyon getirmiş, çok kâr eden bir hale, durmadan çalışarak getirmiştim. İçten içe hiç emin değildim tam istediğimin bu olduğundan. Sadece karar verdim. İnisiyatif aldım diyebilirim. Çok inisiyatif aldım ama bu zamana kadar aldığım en iyi inisiyatiflerden olacağını hiç tahmin etmemiştim. O çok istediğim üretiminin bana çok büyülü geldiği çikolata ile 200 metre karelik bir imalathanede uğraşmaya başladım. Hayalim bir dünya markası olmaktı.

Nasıl Büyüdüm ve Bu büyümede Dönüm Noktaları Neler Oldu?

Patiswiss’in büyümesinde benim için birkaç dönüm noktası var diyebilirim. Bunlardan ilki çikolata ile uğraşmaya başladıktan sonra, pazara niş ürün yaptığımda karşıma çıkan örneklerde genel olarak şunu gördüm; herkes bir şekilde çikolata benzeri şeyler üretiyor ve çok çikolata tüketmeyen bir topluma iyi kötü birşeyler satıyor. Sonra çok uzun süre bocaladım. Genelde böyle bocaladığım bir dönem de var hayatımda. Yanıma aldığım kitaplarla seyahat etmek, düşünce tatilleri yapmak. Dinlenmek falan değil düşünmek hatta yanıma aldığım kitapların yazarlarıyla sohbet etmek. Bu yolda bana eşlik eden çok sevdiğim yol arkadaşıma “Ben ne yapmalıyım, nasıl şekillendirmeliyim yolumu?” dediğimde bana mutlaka büyülü bir şey yap dediğini hatırlıyorum. Bunun üzerine herhalde günlerce, haftalarca şöyle rafların karşısına geçip bir bakmışımdır o büyülü ne, ne yok burada ne yapacağım ben dediğimi.

Sudan çıkmış balık gibiydim. Ama ne oldu biliyor musunuz? Buldum o büyülü şeyi. İşte ilk dönüm noktam bu oldu. İkincisi ise yatırımcıma yaptığım 15 dakikalık hayatımın en önemli sunumu.

Bir araştırmaya göre yatırımcıların karar vermesini sağlayan etkenlerin ilk sıralarında girişimcinin yaşı, eğitimi ve diğer özelliklerinden çok tutkusu yer alıyor. Tabii ki iş fikri ve pazar elbette çok önemli. Ama şunu da söylemeliyim, yıllarca bir yatırımcı bulmak için çalışan girişimciler çok uzun zamanlarını verip genelde pozitif öngördükleri bir iş planı hazırlarlar.

Benimki de tutku yönünden yeterince sağlam iş fikri olarak bambaşka şeyleri yapmış inovasyonla bütünleştirmiş ve yatırımcı bulacak kadar şanslı olan bir girişimdi. Hani bu yeni tabiri var ya popcorn efekt, pazarlamada çok kullanılıyor. Gerçekten tam da bu misal. Ne olduysa ürünleri bir anda rafa çıkarmamızla oldu. Farklı ve inovatif ürünleri, görülmemiş ambalajlar ile buluşturduk. Reklamsız nasıl marka yaratılır diye sorulduğunda, biz en büyük örneklerdeniz. Şunu gördüm ki ambalaj tasarımında ülke olarak dünya ile rekabette çok mütevazi kalıyorduk. Birbirini yeterince tekrar eden ambalajlar kocaman kocaman tasarımlar aynı billboardları andırıyordu. Müşterinin ise ambalaj tasarımının ve malzemesinin bir ürün aldırmaktaki etkisi neredeyse günümüzde %70’lere ulaştı. İçinden çıkacak ürün de hedef kitleyi çok şaşırtırsa, çok yeni, keyifli, kullanışlı olursa ki – bunlar inovasyon olmazsa olmazları- üç temel yapı taşı, bunları birleştirip bir de buna paranın satın alabileceği en iyi çikolatayı eklediğiniz zaman çok kısa sürelerde dünya ile rekabet edebilen, birçok noktada dediğiniz gibi ürünlerimizi satan ve talebe yetişemeyen ekonomik ve benim için en önemli sosyolojik fayda üreten ARGE ve inovasyon devi bir firmaya dönüştük.

Üretim Süreçleri Nasıl Gelişti, Nasıl Başarılı Olduk?

Biraz önce de bahsettiğim gibi, Ankara’da 200 metrekarelik bir dükkanda butik bir imalathaneyi işletiyordum. Çok kısa bir zaman içerisinde %70’i kadın olan toplam 1500 çalışanıyla 4 fabrika, 40.000 metre karelik alanda günlük 100 ton üretim kapasiteli, yurt içi 30.000 satış noktası olan ve 38 ülkeye ürünlerini ihraç eden bir marka haline geldik. Şirketimiz serüvenine el yapımı İsviçre çikolatası ürünlerini üreterek başladı. Devam eden süreçte birçok farklı kategoride ürettiğimiz ürünler tüketicilerimiz tarafından çok beğenildi. İnovasyon benim vazgeçilmezim, sürekli yeni şeyler üretmek ve yeni ürünler geliştirmek benim vazgeçilmezim. Çizgimizden şaşmadan en iyi hammaddelerle, en güzel reçetelerle, elimizden gelenin en iyisini yılmadan, vazgeçmeden yaptık. Fit atıştırmalık ürünlerden tablet çikolatalara, sağlıklı cipslerden krema ve ezme gruplarına kadar toplam 12 farklı kategoride 450’den fazla ürün çeşitliliği olan dev bir marka haline geldik.

E-ticaret cirolarımız son bir yılda 15 kat arttı

Geleneksel ticaret ve e-ticareti bir arada sürdüren bir firma olan Patiswiss, çok kanallı bir satış stratejisi sürdürüyor. E-ticaret tarafının her geçen gün güçlendiğini belirten Yıldız, “E-ticaret bizim için oldukça önemli konu. Tüketicilerimize her an ulaşma imkanı sunması, bizim ve onlar için zaman tasarrufu sağlaması, tüm ürünlerimizi tüketicilerimiz ile buluşturabilen kısıtsız bir pazar yeri olması dolayısı ile e-ticarete önem veriyoruz. E-ticaret cirolarımız son bir yılda 15 kat arttı” dedi.

2024 Hedefleriniz nelerdir?

Patiswiss’in 2024 hedeflerinde ise tamamen geri dönüştürülebilir ambalajlara geçiş yaparak yeni ürünler tasarlamak, ihracatı artırmak, Kadın ve eğitim konularını temel alan sosyal sorumluluk projelerinin artması bulunuyor.

Gençlere Öğütleriniz Nelerdir?

Kadın girişimci serüvenime heyecanım ve tutkumun peşinden giderek başladım. Heyecan ve tutku gözlerinizde ışıldar, bir yatırımcı bile işinizi ne kadar tutkuyla yaptığınıza bakar. Yapmak istediğiniz şeyin peşinden gidin, yaptığınız şeyi gerekirse hayatınızdaki her şeyden daha çok sevin. Erken yaşlarda yaşıtlarınız eğlenirken siz dersliklerde, laboratuvarlarda, pastanelerde, iş yerlerinde çalışacak olabilirsiniz, siz kendinizi yarattığınızda ve hayatınızı sağlam temellerle kurduğunuzda onların çok önünde olacaksınız. Gereksiz ve kıymetsiz şeyler yerine üretmeye ve kendinizi geliştirmeye vakit ayırın, insiyatif alın, üretin, düşünün ve emek verin. Verilen emekler kalıcıdır; her şey unutulur, eserler kalır. Farklı olanı bulun, bakmaktan ziyade görün; Tüketimin zirve yaptığı bu dönemde alışılagelmişin dışında işler üretmek riskli gözükebilir, farklılığı en iyi şekilde araştırıp onu doğru tarafa yönlendirin. Herkesin gittiği yoldan gitmek yerine kendi yolunuzu çizin ve bu yolu emek taşlarınız ile döşeyin. Kendimi bildim bileli üretmeye ve geliştirmeye her zaman fırsatlar yarattım. İnsiyatif aldım, kendimi, kendimi gerçekleştirmeye adadım. Farklı olanı yarattım, yüzlerce marka arasından sıyrılan lezzetlerin yanı sıra ambalaj konusunda da sektöre yenilik getirerek farkımızı ortaya koydum. Benim başarımın sırrı insiyatif almak, bakarken görmek ve çok çalışıp çok emek vermektir.

Patiswiss CEO’su Elif Aslı Yıldız’ı tebrik ediyor, başarılarının artarak devamını diliyorum.